Thiếu tiền hoặc thất thoát hàng hoá công ty có được bắt nhân viên bồi thường toàn bộ không?

Thiếu tiền hoặc thất thoát hàng hóa công ty có được bắt nhân viên bồi thường toàn bộ không?

Công ty phải xác định thiệt hại thực tế, lỗi và trách nhiệm của từng người trước khi yêu cầu bồi thường thiệt hại do người lao động làm hư hỏng, thất thoát tài sản, hàng hoá của công ty. Không có quy tắc chung rằng cứ thiếu hàng là thủ kho hoặc nhân viên ca trực phải đền toàn bộ. Điều 129, 130 Bộ luật Lao động quy định các trường hợp và căn cứ xử lý trách nhiệm vật chất; mức bồi thường còn phụ thuộc loại thiệt hại.

Cách xử lý đối với các nhóm thiệt hại khác nhau

Khoản 1 Điều 129 Bộ Luật Lao động điều chỉnh việc làm hư hỏng công cụ, thiết bị hoặc gây thiệt hại tài sản. Với thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất, giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng tại nơi làm việc, mức bồi thường nhiều nhất là 3 tháng tiền lương. Cần đáp ứng đủ các điều kiện này, không lấy riêng mốc 3 tháng áp cho mọi vụ mất tài sản.

Khoản 2 Điều 129 Bộ luật Lao động quy định việc làm mất tài sản được giao hoặc tiêu hao vật tư quá định mức. Mức bồi thường có thể là một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường, nội quy hoặc hợp đồng trách nhiệm phù hợp. Luật cũng có trường hợp được miễn bồi thường khi thiệt hại do sự kiện khách quan đáp ứng các điều kiện được nêu tại khoản nà.

Yêu cầu bồi thường thiệt hại trong trường hợp chưa xác định được người gây ra

Ví dụ giả định: kho thiếu 30 triệu đồng hàng hóa nhưng 4 nhân viên dùng chung tài khoản xuất kho, không có biên bản giao ca. Chỉ chia đều số thiếu cho 4 người sẽ bỏ qua việc chứng minh lỗi và quan hệ giữa hành vi với thiệt hại, như vậy doanh nghiệp chưa đáp ứng đủ điều kiện để yêu cầu nhân viên bồi thương. Công ty cần kiểm tra hàng trả, đơn hủy, lỗi nhập liệu, quyền truy cập, số tồn đầu kỳ và người có quyền xuất hàng.

Hồ sơ nên có tài liệu giao nhận, kết quả kiểm kê, chứng từ định giá, giải trình và dữ liệu thể hiện hành vi liên quan. Đây là khuyến nghị quản trị để làm rõ sự việc. Nghĩa vụ pháp lý khi quyết định mức bồi thường vẫn phải căn cứ lỗi, thiệt hại thực tế và hoàn cảnh theo Điều 130 Bộ luật Lao động cà tuân thủ thủ tục được quy định tại Nghị định 145/2020/NĐ-CP.

Doanh nghiệp không được giữ toàn bộ lương của người lao động để khấu trừ bồi thường thiệt hại

Khi có căn cứ khấu trừ theo Điều 102 Bộ luật Lao động, người lao động được biết lý do; mức khấu trừ hằng tháng không quá 30% tiền lương thực trả sau các khoản bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân được luật liệt kê. Việc công ty đang nghi ngờ có thiệt hại chưa đủ để giữ toàn bộ lương.

Doanh nghiệp cũng cần tách xử lý kỷ luật với yêu cầu bồi thường. Chứng minh một người vi phạm quy trình không có nghĩa đã chứng minh toàn bộ số hàng thiếu do người đó gây ra. Nếu có dấu hiệu tội phạm thì xem xét chuyển cơ quan có thẩm quyền, không dùng lời đe dọa để buộc ký giấy nhận nợ.

Câu hỏi thường gặp

Hợp đồng ghi “đền mọi thất thoát” có áp dụng nguyên văn không? Phải kiểm tra việc giao tài sản, lỗi, phạm vi trách nhiệm và giới hạn pháp luật; điều khoản chung không thay việc xác minh.

Nhân viên nghỉ việc thì công ty mất quyền đòi bồi thường không? Cần đánh giá yêu cầu, chứng cứ, thời hiệu và cơ chế giải quyết phù hợp; việc nghỉ không tự xóa trách nhiệm nhưng cũng không trao quyền giữ mọi khoản phải trả.

Justix hỗ trợ rà soát nội quy, hợp đồng trách nhiệm, hồ sơ kiểm kê và phương án giải quyết vụ thất thoát tài sản. Liên hệ Justix