Hợp đồng hết hạn khi nhân viên mang thai công ty có bắt buộc ký tiếp không?

Nghỉ ốm chỉ có đơn thuốc hoặc ảnh giấy khám bệnh có được hưởng BHXH không?

Hợp đồng xác định thời hạn không tự động được kéo dài chỉ vì người lao động mang thai. Khi hợp đồng hết hạn trong thời gian mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng, người lao động được ưu tiên giao kết hợp đồng mới theo khoản 3 Điều 137 Bộ luật Lao động. Công ty đồng thời phải tuân thủ quy định chống phân biệt đối xử và không được dùng lý do mang thai để đơn phương chấm dứt trái luật. 

Phân biệt hết hạn hợp đồng với cho nghỉ trước hạn

Hết hạn hợp đồng là căn cứ tại khoản 1 Điều 34 Bộ luật Lao động. Doanh nghiệp cho người lao động nghỉ trước ngày hết hạn là tình huống khác, cần căn cứ và giới hạn của quyền chấm dứt. Điều 37 Bộ luật Lao động quy định về việc bảo vệ lao động nữ mang thai; khoản 3 Điều 137 Bộ luật Lao động còn cấm sa thải hoặc đơn phương chấm dứt vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con nhỏ, trừ ngoại lệ luật định. 

Ví dụ giả định: hợp đồng còn 6 tháng nhưng công ty thông báo “không tiếp tục do sắp nghỉ sinh” và yêu cầu nghỉ ngay. Đây không thể được giải thích như việc không ký tiếp khi hết hạn. Ngày thông báo, ngày chấm dứt và lý do thực tế cần được kiểm tra cùng nhau.

Quyền ưu tiên cần được xem xét về bản chất

Nếu doanh nghiệp vẫn tuyển vị trí tương ứng, nên có tài liệu thể hiện việc xem xét ưu tiên, tiêu chí chuyên môn và lý do quyết định. Luật không đặt một cơ chế tự động ký mới cho mọi trường hợp, nhưng quyền ưu tiên không nên bị bỏ qua bằng một thông báo theo mẫu.

Công ty cần kiểm tra đúng loại hợp đồng. Nếu người lao động tiếp tục làm sau khi hết hạn, người sử dụng lao động phải tuân thủ ký kết hợp đồng lao động quy định tại Điều 20 Bộ luật Lao động; lúc đó không thể cứ viện dẫn ngày hết hạn cũ. Trường hợp người lao động là thành viên ban lãnh đạo tổ chức đại diện người lao động trong nhiệm kỳ còn có quy định riêng tại Điều 177 Bộ luật Lao động. 

Hết hợp đồng lao động, doanh nghiệp vẫn phải xử lý quyền lợi bảo hiểm cho người lao động

Người nghỉ trước sinh có thể vẫn đủ điều kiện hưởng thai sản nếu đáp ứng Điều 50 Luật BHXH 2024. Vì thế, không nên trả lời rằng “không còn làm tại công ty thì mất quyền hưởng bảo hiểm thai sản”.  Doanh nghiệp cần xác nhận thời gian tham gia, hoàn tất nghĩa vụ và hướng dẫn cơ chế nộp hồ sơ phù hợp tình trạng thực tế.

Khi hợp đồng chấm dứt, công ty thực hiện thông báo bằng văn bản theo Điều 45 Bộ luật Lao động, thanh toán và xác nhận hồ sơ theo Điều 48 Bộ luật Lao động. Nếu có khoản chưa thống nhất, doanh nghiệp cần ghi nhận riêng và giải thích bằng văn bản; không để việc sắp sinh khiến hồ sơ bị treo kéo dài. 

Câu hỏi thường gặp

Đang nghỉ thai sản mà hợp đồng hết hạn có phải đợi hết thai sản mới chấm dứt? Không có quy tắc tự kéo dài mọi hợp đồng; cần kiểm tra đúng căn cứ hết hạn và các trường hợp đặc thù.

Công ty yêu cầu ký đơn tự nguyện để giải quyết hết hạn có cần thiết không? Nếu căn cứ là hết hạn thì hồ sơ nên thể hiện đúng căn cứ, không cần biến thành nguyện vọng nghỉ của người lao động.

Justix hỗ trợ rà soát thời hạn hợp đồng, quyền ưu tiên và phương án xử lý nhân sự đang mang thai để hạn chế quyết định sai căn cứ. Liên hệ Justix