Công ty chưa có công đoàn có phải tổ chức đối thoại tại nơi làm việc không?

Công ty chưa có công đoàn có phải tổ chức đối thoại tại nơi làm việc hay không?

Việc chưa có công đoàn không tự loại bỏ nghĩa vụ đối thoại tại nơi làm việc. Điều 63 Bộ luật Lao động yêu cầu tổ chức định kỳ ít nhất một năm một lần, khi có yêu cầu của một hoặc các bên và khi có vụ việc thuộc các điều khoản được liệt kê. Doanh nghiệp cần xác định thành phần đại diện theo Nghị định 145/2020/NĐ-CP. 

Đối thoại khác cuộc họp giao ban thông thường

Đối thoại là trao đổi giữa doanh nghiệp với người lao động hoặc tổ chức đại diện về quyền, lợi ích và mối quan tâm tại nơi làm việc. Cuộc họp giám đốc giao chỉ tiêu doanh thu cho các trưởng phòng chưa chắc đáp ứng nội dung, đại diện và cách tổ chức của đối thoại theo luật.

Nội dung có thể liên quan tình hình sản xuất, thực hiện hợp đồng, điều kiện làm việc, yêu cầu của các bên và vấn đề khác phù hợp. Với vụ việc bắt buộc, phải tập trung đúng nội dung cần tham khảo, trao đổi; không tổ chức họp cuối năm chung rồi coi như đã thay mọi cuộc đối thoại khi ban hành chính sách trong năm. 

Chưa có công đoàn vẫn phải xác định đại diện phù hợp

Nghị định 145 có cơ chế xác định bên đại diện người lao động, trong đó có người không là thành viên tổ chức đại diện. HR cần kiểm tra quy mô, số lượng và cách lựa chọn theo quy định áp dụng; không tự cử vài quản lý để thay toàn bộ phía người lao động. 

Ví dụ giả định: công ty 40 người chưa có công đoàn, muốn ban hành quy chế đánh giá mức độ hoàn thành công việc. Cần kiểm tra yêu cầu tại Điều 36, Điều 63 và trình tự liên quan, thay vì chỉ gửi email cho mọi người rồi lưu một dòng “không ai phản đối”. Việc im lặng sau thông báo không tự chứng minh đã tổ chức đúng đối thoại bắt buộc. 

Hồ sơ nên phản ánh nội dung đã trao đổi

Doanh nghiệp cần chuẩn bị nội dung, người tham gia, thời gian, tài liệu được gửi, biên bản và cách công bố kết quả theo quy định. Biên bản nên ghi ý kiến khác nhau, vấn đề đã thống nhất, việc chưa thống nhất và người theo dõi thực hiện. Mẫu chỉ có chữ ký mà không rõ chủ đề sẽ khó chứng minh mục đích cuộc họp.

Cần phân biệt đối thoại với việc tham khảo ý kiến tổ chức đại diện, thương lượng tập thể hoặc hội nghị người lao động. Có thể tổ chức phối hợp phù hợp quy định nhưng không nên dùng tên một cuộc họp để bỏ qua thành phần, trình tự của nghĩa vụ khác. Những điểm này cần được kiểm tra ngay khi thiết kế lịch tuân thủ.

Câu hỏi thường gặp

Ai đại diện cho người lao động khi chưa có công đoàn? Cần tạo điều kiện để người lao động tự lựa chọn nhóm đại diện đối thoại theo Điều 37, 38 Nghị định 145; doanh nghiệp không tự chỉ định thay phía người lao động. 

Không có ý kiến phản đối là chính sách chắc chắn hợp pháp? Nội dung chính sách vẫn phải tuân thủ luật và hợp đồng; việc tham khảo hoặc đối thoại không hợp thức hóa điều khoản trái luật.

Justix hỗ trợ xây dựng quy trình đối thoại, xác định đại diện và bộ hồ sơ cho từng chính sách nhân sự cần triển khai. Liên hệ Justix