Bỏ qua, tới nội dung chính

Giải quyết tranh chấp kinh doanh & thương mạiKiến thức pháp luật· Người viết:

Dùng tài sản của bên thứ ba để bảo đảm công nợ giữa hai doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Doanh nghiệp có thể xem xét nhận thế chấp quyền sử dụng đất hoặc tài sản của người thứ ba để bảo đảm công nợ, nhưng phải kiểm tra đúng chủ sở hữu, hình thức giao dịch, phạm vi nghĩa vụ và thủ tục đăng ký.

Nguyễn Phúc Mạnh
Tham vấn bởiThạc sĩ Luật Nguyễn Phúc MạnhTrưởng Phòng Pháp chế & Hợp đồngRà soát pháp lý ngày 17/11/2026
Dùng tài sản của bên thứ ba để bảo đảm công nợ giữa hai doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Doanh nghiệp có thể sử dụng tài sản thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của người thứ ba để bảo đảm nghĩa vụ thanh toán công nợ, nếu giao dịch đáp ứng điều kiện về chủ thể, tài sản, nghĩa vụ được bảo đảm và hình thức pháp luật quy định. Riêng trường hợp một cá nhân thế chấp quyền sử dụng đất cho doanh nghiệp bán hàng không phải tổ chức tín dụng, cần kiểm tra Điều 37 Luật Đất đai 2024 và Điều 35 Nghị định 21/2021/NĐ-CP; không thể kết luận giao dịch bị cấm chỉ vì bên nhận thế chấp không phải ngân hàng.

Dù vậy, một giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy cam kết “chịu trách nhiệm trả nợ” chưa đủ để bảo đảm chắc chắn việc thu hồi công nợ. Bên bán cần phân biệt thế chấp tài sản với bảo lãnh thanh toán, xác định đúng các khoản nợ được bảo đảm và hoàn tất công chứng, đăng ký khi bắt buộc.

1. Bên thứ ba có thể dùng tài sản của mình để bảo đảm công nợ giữa hai công ty không?

Giả sử Công ty A bán hàng cho Công ty B theo hợp đồng nguyên tắc, cho phép B mua trước và thanh toán sau. Ông C, một cá nhân không phải bên mua hàng, đồng ý dùng quyền sử dụng một thửa đất của mình để bảo đảm khoản nợ của B đối với A. Đây là ví dụ giả định; việc đánh giá chỉ có thể hoàn tất khi kiểm tra hồ sơ của cả ba chủ thể.

Theo Điều 295 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản bảo đảm về nguyên tắc phải thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm, trừ các trường hợp ngoại lệ luật định. Điều 317 định nghĩa thế chấp là việc bên thế chấp dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ mà không giao tài sản cho bên nhận thế chấp. Các quy định về biện pháp bảo đảm cũng cho phép xác lập giao dịch nhằm bảo đảm nghĩa vụ của một chủ thể khác.

Đối với quyền sử dụng đất, khoản 1 Điều 37 Luật Đất đai 2024 ghi nhận quyền thế chấp của cá nhân thuộc phạm vi điều khoản này tại tổ chức tín dụng được phép hoạt động ở Việt Nam, tổ chức kinh tế khác hoặc cá nhân theo quy định pháp luật. Điều 35 Nghị định 21/2021/NĐ-CP đặt ra những điều kiện riêng khi cá nhân hoặc tổ chức kinh tế không phải tổ chức tín dụng nhận thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất của cá nhân.

Vì vậy, trong một giao dịch mua bán thương mại thông thường, việc bên bán không có giấy phép hoạt động ngân hàng không phải tự thân là lý do để bác bỏ mọi hợp đồng nhận thế chấp quyền sử dụng đất của cá nhân. Tuy nhiên, phải xác định đúng loại đất, nguồn gốc quyền sử dụng, tư cách bên nhận thế chấp, loại nghĩa vụ và điều kiện cụ thể theo luật hiện hành. Đất thuê trả tiền hằng năm, chẳng hạn, có chế độ quyền khác với đất được giao hoặc thuê trả tiền một lần.

Căn cứ tham khảo: Bộ luật Dân sự 2015; Luật Đất đai 2024; Nghị định 21/2021/NĐ-CP.

2. Thế chấp tài sản của người thứ ba có giống bảo lãnh thanh toán không?

Hai biện pháp thường được gọi chung là “bảo đảm công nợ”, nhưng hậu quả pháp lý khác nhau.

Tiêu chíThế chấp tài sản của người thứ baBảo lãnh thanh toán
Cam kết cốt lõiDùng tài sản xác định để bảo đảm một nghĩa vụNgười bảo lãnh cam kết thực hiện nghĩa vụ thay khi phát sinh điều kiện bảo lãnh
Trách nhiệm cần xác địnhQuyền xử lý đối với tài sản thế chấp theo hợp đồng và luậtTrách nhiệm thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh trong phạm vi cam kết
Phạm vi truy đòiKhông mặc nhiên được đòi toàn bộ tài sản khác của người thế chấpPhụ thuộc nghĩa vụ bảo lãnh, phạm vi cam kết và quy định áp dụng
Thủ tục riêngCó thể phải công chứng, đăng ký để đáp ứng luật và hiệu lực đối khángKiểm tra hình thức cam kết; nếu tiếp tục bảo đảm bảo lãnh bằng tài sản thì phải xét thêm giao dịch tài sản

Điều 335 Bộ luật Dân sự xác định bảo lãnh là việc người thứ ba cam kết với bên có quyền sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ nếu nghĩa vụ không được thực hiện hoặc thực hiện không đúng. Điều 336 quy định phạm vi bảo lãnh, đồng thời cho phép các bên thỏa thuận sử dụng biện pháp bảo đảm bằng tài sản để bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh.

Điểm cần tránh: ghi trong hợp đồng rằng “ông C chịu trách nhiệm bằng thửa đất và toàn bộ tài sản khác” nhưng không làm rõ ông C chỉ thế chấp hay còn bảo lãnh bằng nghĩa vụ cá nhân. Cách diễn đạt thiếu chính xác có thể làm phát sinh tranh cãi về chủ thể bị yêu cầu thực hiện nghĩa vụ, tài sản được xử lý và phạm vi trách nhiệm.

Nếu mục tiêu của Công ty A là được xử lý một thửa đất cụ thể khi Công ty B không trả nợ, hợp đồng thế chấp phải được cấu trúc tương ứng. Nếu A muốn ông C có thêm nghĩa vụ trả tiền thay, cần xác lập và đánh giá riêng cam kết bảo lãnh, không suy diễn nghĩa vụ đó từ việc ông C đồng ý dùng đất làm tài sản bảo đảm.

3. Những điều kiện nào phải kiểm tra trước khi nhận thế chấp quyền sử dụng đất?

Doanh nghiệp nên kiểm tra ít nhất bốn nhóm điều kiện, không chỉ xem bản chụp sổ đỏ.

Quyền của người sử dụng đất và tình trạng pháp lý của thửa đất

Điều 45 Luật Đất đai 2024 quy định điều kiện thực hiện các quyền, trong đó có quyền thế chấp. Cần kiểm tra giấy chứng nhận, thời hạn sử dụng, tình trạng tranh chấp, kê biên thi hành án và các hạn chế khác theo quy định áp dụng. Đồng thời cần xác định thửa đất có thuộc loại được thế chấp quyền sử dụng đất hay chỉ có thể thế chấp tài sản gắn liền với đất.

Nếu giấy chứng nhận chỉ đứng tên một người, không được mặc nhiên cho rằng đó là tài sản riêng. Cần kiểm tra nguồn hình thành tài sản, chế độ tài sản vợ chồng, đồng sở hữu và sự tham gia hoặc đồng ý của người có quyền liên quan. Đối với quyền sử dụng đất có nhiều người cùng quyền, phải kiểm tra tư cách và ý chí của từng chủ thể theo quy định tương ứng.

Tư cách bên nhận thế chấp không phải tổ chức tín dụng

Điều 35 Nghị định 21/2021/NĐ-CP yêu cầu bên nhận thế chấp là tổ chức kinh tế theo pháp luật đất đai hoặc cá nhân là công dân Việt Nam có đầy đủ năng lực hành vi dân sự. Việc nhận thế chấp phải không vi phạm điều cấm, không trái đạo đức xã hội trong quan hệ hợp đồng liên quan.

Điều khoản này còn đặt điều kiện đối với các khoản lãi được bảo đảm và việc xử lý hành vi không trả nợ đúng hạn. Vì vậy, doanh nghiệp cần rà soát riêng quy định áp dụng với lãi chậm thanh toán, lãi suất và chế tài trước khi đưa tất cả các khoản đó vào phạm vi thế chấp.

Tài sản đã dùng để bảo đảm nghĩa vụ khác hay chưa

Không thể kết luận “đất sạch thế chấp” chỉ bằng việc bên thế chấp đang giữ giấy chứng nhận. Cần tra cứu thông tin đăng ký biện pháp bảo đảm, đối chiếu hồ sơ đất đai và yêu cầu người thế chấp giải trình những nghĩa vụ đã tồn tại.

Theo Điều 296 Bộ luật Dân sự, một tài sản có thể được sử dụng để bảo đảm nhiều nghĩa vụ trong các điều kiện luật định. Do đó, phát hiện tài sản đã thế chấp trước không tự động đồng nghĩa giao dịch sau luôn vô hiệu, nhưng có thể làm thay đổi đáng kể thứ tự ưu tiên thanh toán và khả năng thu hồi thực tế.

Thẩm quyền ký kết của các doanh nghiệp

Đối với bên mua và bên bán, cần xác minh người đại diện có thẩm quyền giao kết hợp đồng nguyên tắc, thỏa thuận xác nhận công nợ và hồ sơ liên quan. Nếu người thứ ba là tổ chức, cần kiểm tra thẩm quyền định đoạt tài sản, quyết định nội bộ và hạn chế giao dịch theo quy định áp dụng. Nếu là cá nhân, cần kiểm tra năng lực, tình trạng sở hữu và sự tự nguyện.

4. Hợp đồng nguyên tắc phát sinh công nợ trong tương lai: xác định nghĩa vụ bảo đảm như thế nào?

Đây là điểm quyết định khi bên bán thường xuyên giao hàng và cho bên mua thanh toán theo hạn mức.

Điều 293 và Điều 294 Bộ luật Dân sự cho phép bảo đảm nghĩa vụ hiện tại, tương lai hoặc có điều kiện theo quy định. Nghị định 21/2021/NĐ-CP có hướng dẫn về bảo đảm nghĩa vụ tương lai. Vì vậy, các bên không nhất thiết phải đợi đến khi từng hóa đơn phát sinh mới xem xét biện pháp bảo đảm, nhưng phải thiết kế được cách xác định khoản nợ nào thuộc phạm vi bảo đảm.

Ví dụ giả định: A và B thỏa thuận công nợ mua hàng tối đa 20 tỷ đồng trong giai đoạn từ ngày 01/01 đến 31/12; C đồng ý thế chấp quyền sử dụng đất để bảo đảm nghĩa vụ thanh toán của B đối với các đơn hàng phát sinh theo hợp đồng nguyên tắc này. Hợp đồng thế chấp nên làm rõ:

  1. Hợp đồng mua bán nào làm phát sinh nghĩa vụ và các phụ lục, đơn hàng liên quan;
  2. Thời hạn hình thành khoản nợ được bảo đảm và cách xác định khoản nợ bằng chứng từ;
  3. 20 tỷ đồng là giới hạn dư nợ, giới hạn tổng giá trị nghĩa vụ được bảo đảm, hay chỉ là hạn mức giao dịch;
  4. Tiền gốc, lãi chậm trả, phạt vi phạm, bồi thường và chi phí xử lý tài sản có được bảo đảm hay không, trong giới hạn nào;
  5. Ảnh hưởng của việc gia hạn thanh toán, thay đổi giá, ký phụ lục hoặc phát sinh đơn hàng sau thời hạn bảo đảm.

Không nên chỉ ghi “bảo đảm mọi khoản công nợ của B đối với A” mà không có cơ chế xác định nguồn phát sinh, thời điểm và phạm vi. Ngược lại, việc ghi một mức trần công nợ không tự động chứng minh giá trị thị trường của đất luôn đủ để thanh toán mức trần đó.

Một ví dụ dễ nhầm: Nếu dư nợ gốc được giới hạn 20 tỷ đồng nhưng hợp đồng thế chấp đồng thời bao gồm lãi và tiền phạt, phải làm rõ các khoản phụ đó nằm trong hay nằm ngoài giới hạn trách nhiệm. Đây là vấn đề cần thống nhất bằng ngôn ngữ hợp đồng, tránh để đến lúc xử lý tài sản mới tranh luận.

5. Hồ sơ thế chấp tài sản của người thứ ba nên có những văn bản nào?

Có thể tổ chức hồ sơ thành ba lớp: giao dịch tạo nợ, thỏa thuận bảo đảm và tài liệu xác minh tài sản.

Nhóm hồ sơTài liệu cần rà soátMục đích
Công nợ gốcHợp đồng mua bán, phụ lục, đơn đặt hàng, hóa đơn, giao nhận, đối chiếu công nợXác định nghĩa vụ thanh toán của bên mua
Bảo đảmDự thảo hợp đồng thế chấp, thỏa thuận ba bên khi cần, giấy tờ đại diện, thỏa thuận phạm vi nghĩa vụLiên kết chính xác tài sản với khoản nợ
Pháp lý tài sảnGiấy chứng nhận, hồ sơ nguồn gốc, giấy tờ tình trạng hôn nhân/đồng sở hữu, kết quả tra cứu đăng kýXác minh quyền định đoạt và hạn chế đối với tài sản
Giá trị và rủi roThẩm định giá, tình trạng quy hoạch, hiện trạng tài sản, các nghĩa vụ bảo đảm trướcĐánh giá khả năng thu hồi và thứ tự ưu tiên
Hoàn thiện giao dịchHồ sơ công chứng/chứng thực, đơn và kết quả đăng ký thế chấpKiểm tra yêu cầu hình thức và hiệu lực đối kháng

Bảng trên là checklist chuẩn bị hồ sơ, không phải danh mục hành chính bắt buộc giống nhau đối với mọi giao dịch. Từng trường hợp có thể phát sinh tài liệu bổ sung theo loại đất, chủ thể và yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

6. Công chứng và đăng ký thế chấp: hai thủ tục không được đánh đồng

Khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 quy định hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp ngoại lệ được luật xác định. Doanh nghiệp phải kiểm tra đúng yêu cầu hình thức của loại tài sản và giao dịch cụ thể.

Công chứng hoặc chứng thực hợp đồng không thay thế việc đăng ký biện pháp bảo đảm. Bộ luật Dân sự phân biệt hiệu lực hợp đồng thế chấp (Điều 319) với hiệu lực đối kháng người thứ ba và đăng ký (Điều 297–298). Đối với thế chấp quyền sử dụng đất, cần thực hiện đăng ký tại cơ quan đăng ký có thẩm quyền theo pháp luật đất đai và đăng ký biện pháp bảo đảm.

Quy trình dự kiến nên đi theo trình tự:

  1. Xác minh nghĩa vụ, tài sản và tư cách của ba bên;
  2. Hoàn thiện hợp đồng thế chấp, điều khoản về nợ hiện tại và nợ tương lai;
  3. Công chứng hoặc chứng thực theo quy định áp dụng;
  4. Nộp hồ sơ đăng ký biện pháp bảo đảm tại cơ quan có thẩm quyền;
  5. Nhận kết quả đăng ký, kiểm tra chính xác thông tin người thế chấp, bên nhận thế chấp và tài sản;
  6. Lưu hồ sơ và theo dõi biến động công nợ trong suốt thời hạn bảo đảm.

Đối với đăng ký biện pháp bảo đảm, cần đối chiếu Nghị định 99/2022/NĐ-CP và văn bản hợp nhất 2161/VBHN-BTP năm 2026, đã phản ánh các sửa đổi theo Nghị định 18/2026/NĐ-CP. Không sử dụng một mẫu hồ sơ cũ mà bỏ qua thay đổi thủ tục đã có hiệu lực.

Nếu tổ chức hành nghề công chứng từ chối vì bên nhận thế chấp không phải ngân hàng?

Trước tiên cần yêu cầu làm rõ lý do từ chối: thiếu giấy tờ, quyền của người sử dụng đất, nội dung hợp đồng, phạm vi nghĩa vụ, tư cách chủ thể hay cách áp dụng quy định về bên nhận thế chấp. Cần phân biệt vướng mắc của một bộ hồ sơ cụ thể với nhận định rằng pháp luật cấm toàn bộ loại giao dịch này.

Điều 37 Luật Đất đai 2024 và Điều 35 Nghị định 21/2021/NĐ-CP là những căn cứ cần được đối chiếu trực tiếp. Bộ Tư pháp cũng đã có hướng dẫn công khai về việc tổ chức kinh tế không phải tổ chức tín dụng nhận thế chấp. Tuy nhiên, hướng dẫn không thay thế việc kiểm tra hồ sơ theo pháp luật hiện hành.

Nếu hồ sơ tiếp tục bị từ chối, doanh nghiệp nên đề nghị nêu rõ căn cứ pháp lý, kiểm tra lại dự thảo và thực hiện quyền yêu cầu xem xét theo thủ tục phù hợp; không nên thay thế hợp đồng thế chấp bằng giấy viết tay chỉ để né công chứng, đăng ký.

7. Khi bên mua không trả nợ, doanh nghiệp có được tự bán đất thế chấp không?

Không thể mặc nhiên tự bán hoặc sang tên tài sản chỉ vì bên mua quá hạn thanh toán.

Điều 299 Bộ luật Dân sự quy định các trường hợp xử lý tài sản bảo đảm; Điều 300 quy định việc thông báo xử lý; Điều 303 quy định các phương thức xử lý tài sản, bao gồm bán đấu giá, bên nhận bảo đảm tự bán, nhận chính tài sản để thay thế cho việc thực hiện nghĩa vụ hoặc phương thức khác theo thỏa thuận, trong giới hạn pháp luật.

Doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện xử lý, nội dung thỏa thuận, nghĩa vụ thông báo, sự hợp tác của người thế chấp, quyền của các bên nhận bảo đảm khác và quy định đăng ký, chuyển quyền sau xử lý. Nếu bên thứ ba không tự nguyện bàn giao hoặc có tranh chấp, có thể phải thực hiện thủ tục giải quyết tranh chấp và thi hành theo cơ chế có thẩm quyền.

Theo Điều 308 Bộ luật Dân sự, thứ tự ưu tiên thanh toán từ tài sản bảo đảm phụ thuộc vào tình trạng phát sinh hiệu lực đối kháng và những điều kiện luật định. Do đó, một tài sản định giá cao không bảo đảm rằng chủ nợ đăng ký sau sẽ thu hồi đủ tiền khi có nhiều bên cùng nhận bảo đảm.

Người nhận thế chấp cũng cần hiểu rằng quyền đối với tài sản bảo đảm không đồng nghĩa với quyền đòi trực tiếp mọi tài sản khác của chủ đất nếu chủ đất không đồng thời có một nghĩa vụ cá nhân được xác lập hợp pháp.

8. Năm rủi ro thường bị bỏ sót khi dùng đất của cá nhân bảo đảm công nợ doanh nghiệp

Một là, nhầm người sở hữu với người có quyền ký. Giấy chứng nhận đứng tên một cá nhân nhưng tài sản có thể thuộc sở hữu chung hoặc có người đồng quyền. Hợp đồng do một người ký chưa chắc đáp ứng mọi yêu cầu về định đoạt.

Hai là, nhận thế chấp nhưng không đăng ký đầy đủ. Việc giữ bản chính giấy chứng nhận không thay thế đăng ký và không tự tạo thứ tự ưu tiên trước các chủ nợ khác.

Ba là, để phạm vi nợ thay đổi không kiểm soát. Hợp đồng nguyên tắc kéo dài nhiều năm, đơn hàng liên tục phát sinh, nhưng hợp đồng thế chấp chỉ mô tả một khoản nợ cũ hoặc không quy định cách xử lý phụ lục, gia hạn.

Bốn là, định giá tài sản dựa trên mức kỳ vọng bán ra. Giá ghi trên hợp đồng hoặc chứng thư thẩm định không phải số tiền chắc chắn thu được sau xử lý. Cần tính cả tính thanh khoản, khoản nợ ưu tiên, tranh chấp và chi phí.

Năm là, xác lập bảo đảm chỉ để tạo bề ngoài tài chính. Một giao dịch bảo đảm phải có ý chí thật, nghĩa vụ được bảo đảm xác định được và hồ sơ phù hợp. Việc lập giấy tờ hình thức để làm đẹp số liệu hoặc gây hiểu nhầm cho kiểm toán, đối tác có thể tạo rủi ro riêng về pháp lý và quản trị.

9. Nên chọn thế chấp tài sản bên thứ ba hay biện pháp khác?

Nếu người thứ ba sẵn sàng sử dụng một tài sản rõ pháp lý và có thể đăng ký thế chấp hợp lệ, đây có thể là phương án bảo đảm phù hợp. Tuy nhiên, không phải mọi giao dịch thương mại đều cần thế chấp bất động sản.

Doanh nghiệp có thể cân nhắc bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh ngân hàng, ký quỹ, giảm hạn mức công nợ, thanh toán từng phần theo tiến độ hoặc giữ quyền kiểm soát chứng từ giao hàng, tùy bản chất quan hệ và năng lực các bên. Từng phương án có chi phí, điều kiện và khả năng thực hiện khác nhau.

Đối với khoản công nợ biến động liên tục, cách quản trị cũng quan trọng không kém việc ký hợp đồng bảo đảm. Nên có quy trình định kỳ xác nhận nợ, chặn giao hàng khi vượt hạn mức, cập nhật tình trạng pháp lý tài sản và yêu cầu bổ sung bảo đảm khi xuất hiện rủi ro.

10. Khi nào nên để luật sư rà soát giao dịch bảo đảm?

Doanh nghiệp có thể tự chuẩn bị danh mục hợp đồng và chứng từ công nợ. Việc rà soát pháp lý chuyên sâu nên thực hiện trước khi công chứng nếu tài sản là quyền sử dụng đất của cá nhân khác, đang thuộc sở hữu chung, đã có đăng ký thế chấp hoặc nghĩa vụ được bảo đảm là một hạn mức phát sinh trong tương lai.

Công ty Luật TNHH Justix có thể hỗ trợ theo phạm vi dịch vụ thống nhất: rà soát hợp đồng mua bán và hồ sơ công nợ; kiểm tra điều kiện pháp lý của tài sản và giao dịch; xây dựng điều khoản phạm vi bảo đảm; soạn, rà soát hợp đồng thế chấp và các thỏa thuận liên quan; tư vấn thủ tục công chứng, đăng ký và phương án xử lý khi nghĩa vụ thanh toán bị vi phạm.

Sản phẩm công việc có thể là báo cáo đánh giá rủi ro, danh mục hồ sơ cần bổ sung, dự thảo hợp đồng và hướng dẫn thực hiện thủ tục phù hợp. Việc tài sản cuối cùng có được đăng ký hợp lệ và khoản nợ có thu hồi được hay không vẫn phụ thuộc vào hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền và khả năng thực thi thực tế.

Vấn đề doanh nghiệp cần chốt trước khi ký không chỉ là “người thứ ba có đồng ý cho mượn sổ đỏ hay không”, mà là chủ thể có quyền thế chấp, khoản nợ nào được bảo đảm, đăng ký thực hiện ra sao và chủ nợ có thể xử lý tài sản trong phạm vi nào nếu bên mua không thanh toán.

Căn cứ pháp lý

  • Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13: Điều 293–303, 308, 317–319 và 335–342 (áp dụng theo tình huống)
  • Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (đã sửa đổi, bổ sung): khoản 3 Điều 27; Điều 37; Điều 45
  • Nghị định 21/2021/NĐ-CP: Điều 25, 27 và Điều 35 về nhận thế chấp không phải tổ chức tín dụng
  • Nghị định 99/2022/NĐ-CP về đăng ký biện pháp bảo đảm, sửa đổi bởi Nghị định 18/2026/NĐ-CP; VBHN 2161/VBHN-BTP ngày 07/04/2026
  • Luật Công chứng số 46/2024/QH15 (có hiệu lực 01/07/2025); kiểm tra quy định sửa đổi có hiệu lực sau thời điểm rà soát

Bài viết mang tính tham khảo, dựa trên quy định tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ luật sư.