Thuê thiết kế logo rồi thì quyền sở hữu thuộc về doanh nghiệp hay người thiết kế?

Thuê thiết kế logo rồi thì quyền sở hữu thuộc về doanh nghiệp hay người thiết kế?

Nếu doanh nghiệp giao kết hợp đồng trực tiếp với tác giả để sáng tạo logo, doanh nghiệp là chủ sở hữu quyền tài sản và quyền công bố tác phẩm, trừ khi có thỏa thuận khác theo khoản 2 Điều 39 Luật Sở hữu trí tuệ. Nếu thuê qua agency, cần kiểm tra quyền của agency và nội dung chuyển giao. Thanh toán đủ tiền chưa đủ để kết luận đã nhận mọi quyền đối với logo.

Vì sao trả tiền thiết kế vẫn có thể phát sinh tranh chấp?

Hợp đồng đôi khi chỉ ghi “thiết kế logo” và giá dịch vụ, nhưng bỏ ngỏ quyền khai thác, tệp bàn giao, chỉnh sửa và đăng ký bảo hộ. Agency cũng có thể thuê cộng tác viên thực hiện mà chưa xác định rõ quyền với người trực tiếp sáng tạo.

Một rủi ro khác là logo chứa hình, phông chữ hoặc thành phần có sẵn được cấp phép với giới hạn nhất định. Khi đó, bên thiết kế chỉ có thể chuyển giao những quyền mình có. Doanh nghiệp cần kiểm tra nguồn gốc và điều kiện sử dụng các thành phần này.

Quyền của tác giả và quyền của chủ sở hữu khác nhau thế nào?

Theo các điều 19, 20 Luật Sở hữu trí tuệ, quyền tác giả gồm quyền nhân thân và quyền tài sản. Người trực tiếp sáng tạo có thể là tác giả, còn doanh nghiệp là chủ sở hữu những quyền được pháp luật hoặc thỏa thuận xác định.

Khoản 2 Điều 45 không cho phép chuyển nhượng các quyền nhân thân, trừ quyền công bố tác phẩm. Bởi vậy, điều khoản ghi doanh nghiệp nhận “toàn bộ quyền nhân thân” cần được sửa cho phù hợp. Nếu dự kiến chỉnh sửa logo, hợp đồng nên xác định phạm vi thực hiện, đồng thời tôn trọng quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm theo luật.

Logo chỉ được bảo hộ quyền tác giả khi đáp ứng điều kiện về tác phẩm. Khoản 3 Điều 14 yêu cầu tác phẩm do tác giả trực tiếp sáng tạo bằng lao động trí tuệ, không sao chép tác phẩm của người khác; không phải mọi hình vẽ đơn giản đều đương nhiên đáp ứng điều kiện.

Hợp đồng thiết kế nên làm rõ những nội dung nào?

Doanh nghiệp nên chốt bằng văn bản trước khi thanh toán và đưa logo vào sử dụng:

• Sản phẩm phải bàn giao, phiên bản được duyệt và tệp có thể chỉnh sửa.

• Căn cứ xác định bên cung cấp có quyền chuyển giao, kể cả khi có cộng tác viên.

• Các quyền tài sản, quyền công bố được xác lập hoặc chuyển giao; thời điểm phát sinh hiệu lực.

• Phạm vi chỉnh sửa, làm phiên bản mới và khai thác trên bao bì, website, quảng cáo.

• Nguồn gốc hình ảnh, phông chữ, thành phần có sẵn và giới hạn cấp phép.

• Nghĩa vụ phối hợp đăng ký bảo hộ, xử lý khiếu nại và trách nhiệm khi vi phạm cam kết.

Nếu giao dịch có nội dung chuyển nhượng quyền tác giả, cần tuân thủ yêu cầu hợp đồng bằng văn bản và các nội dung chủ yếu tại Điều 46. Bàn giao tệp và chuyển giao quyền cần được ghi nhận rõ, vì hai việc có mục đích khác nhau.

Tình huống giả định: Công ty thuê agency làm logo và nhận tệp ảnh. Sau đó, công ty muốn chỉnh biểu tượng nhưng agency thông báo chỉ cấp quyền sử dụng bản gốc. Công ty cần kiểm tra hợp đồng, trao đổi trước khi đặt hàng và căn cứ quyền của agency; không thể chỉ dựa vào hóa đơn để kết luận phạm vi quyền đã nhận.

Câu hỏi thường gặp

Có bắt buộc đăng ký quyền tác giả mới được bảo hộ không?

Không. Khoản 1 Điều 6 và khoản 2 Điều 49 quy định cơ chế phát sinh quyền không phụ thuộc đăng ký. Hồ sơ sáng tạo và giấy tờ xác định chủ sở hữu vẫn cần được lưu giữ.

Giấy chứng nhận quyền tác giả có giúp giải quyết tranh chấp không?

Có giá trị về chứng minh quyền theo khoản 3 Điều 49, trừ khi có chứng cứ ngược lại. Giấy chứng nhận không khắc phục được việc kê khai sai chủ sở hữu hoặc sao chép tác phẩm.

Có quyền tác giả với logo thì chắc chắn đăng ký được nhãn hiệu không?

Không. Đơn nhãn hiệu còn phải đáp ứng điều kiện bảo hộ và được kiểm tra với quyền có trước.

Doanh nghiệp có thể trao đổi với Justix về đăng ký quyền tác giả và bảo hộ tài sản trí tuệ, trên cơ sở hợp đồng, hồ sơ sáng tạo và logo thực tế cần bảo vệ.