Nghỉ làm để đóng BHXH tự nguyện có được hưởng thai sản như người đi làm không?

Nghỉ làm để đóng BHXH tự nguyện có được hưởng thai sản như người đi làm không?

BHXH tự nguyện có trợ cấp thai sản nhưng không trả theo mức lương và số tháng giống chế độ BHXH bắt buộc. Theo Điều 94, 95 Luật BHXH 2024, người đủ điều kiện được hưởng mức trợ cấp theo luật, hiện là 2 triệu đồng cho mỗi con được sinh ra và trường hợp thai theo quy định. Không nên giới thiệu đóng tự nguyện như cách thay hoàn toàn quyền lợi thai sản của người đang đi làm. 

Điều kiện thời gian có thể gồm cả hai chế độ

Khoản 1 Điều 94 quy định có thời gian đóng tự nguyện hoặc vừa bắt buộc vừa tự nguyện từ đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi sinh con. Đối tượng gồm lao động nữ sinh con và lao động nam có vợ sinh con. Trước khi tính, cần lập bảng từng tháng để tránh cộng nhầm tháng ngoài khoảng xét.

Tuy nhiên, người đã nghỉ việc vẫn có thể đủ điều kiện thai sản bắt buộc theo Điều 50. Việc chuyển sang tự nguyện không tự xóa quyền đã đủ từ quá trình trước đó. Cần kiểm tra cả hai chế độ trước khi kết luận chỉ được trợ cấp 2 triệu đồng. 

Đủ cả hai chế độ cần áp quy tắc riêng

Khoản 4 Điều 94 quy định một người vừa đủ điều kiện trợ cấp tự nguyện vừa đủ điều kiện chế độ bắt buộc thì chỉ hưởng chế độ bắt buộc. Nếu cả cha và mẹ cùng tham gia, cần phân biệt trường hợp cả hai đủ điều kiện tự nguyện với trường hợp một người bắt buộc, người kia tự nguyện theo khoản 3, 5, 6 Điều 94. Không dùng câu “mỗi gia đình chỉ được nhận một chế độ” cho mọi tình huống. 

Ví dụ giả định: người mẹ nghỉ công ty rồi tham gia tự nguyện, nhưng số tháng bắt buộc trước đó vẫn đủ điều kiện hưởng thai sản bắt buộc. Cơ quan giải quyết phải đối chiếu quyền theo quá trình, không chỉ nhìn loại BHXH đang đóng ở tháng sinh. Nếu người cha có quá trình tự nguyện riêng đủ điều kiện, cần xét tiếp quy tắc dành cho hai người.

Hồ sơ và thời hạn khác với doanh nghiệp lập danh sách

Điều 96 quy định giấy tờ chứng minh sinh con hoặc tình huống tương ứng. Theo Điều 97, người lao động nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH trong 60 ngày từ ngày sinh; cơ quan giải quyết trong 5 ngày làm việc từ khi nhận đủ hồ sơ, nếu không giải quyết phải trả lời bằng văn bản và nêu lý do. 

Người tham gia nên kiểm tra thông tin định danh, quá trình đóng và giấy tờ hộ tịch trước khi nộp. Nếu có dữ liệu đã được liên thông, thực hiện theo quy trình hiện hành. Không mua giấy xác nhận hoặc khai thêm tháng chưa đóng để đáp ứng điều kiện, vì có thể dẫn đến thu hồi và trách nhiệm pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

Đóng mức tự nguyện cao hơn thì trợ cấp thai sản tăng theo không? Điều 95 quy định mức trợ cấp theo luật; không tính theo tỷ lệ thu nhập đã lựa chọn như cách nhiều người hình dung.

BHXH tự nguyện có trả tiền nghỉ sinh 7 tháng khi sinh con thứ hai không? Không phải chế độ trả lương theo số tháng đó. Cần phân biệt quyền nghỉ trong quan hệ lao động với trợ cấp BHXH và loại hình tham gia.

Justix hỗ trợ đối chiếu quá trình trước và sau nghỉ việc, phân biệt các chế độ và hướng dẫn hồ sơ để tránh bỏ sót quyền lợi. Liên hệ Justix