Bỏ qua, tới nội dung chính

Doanh nghiệp và Quản trị

Mẫu hợp đồng vay tiền doanh nghiệp

Mẫu hợp đồng vay tiền doanh nghiệp gồm 23 điều và 5 phụ lục. Hướng dẫn cách điền từng điều, kiểm tra thẩm quyền, chuyển khoản, tính lãi, lập lịch giải ngân – trả nợ, đối chiếu dư nợ, thuế và giao dịch liên kết năm 2026, kèm ví dụ thực hành.

Hướng dẫn sử dụng mẫu

  1. 1. Mẫu này dành cho ai? Khi nào không nên dùng nguyên trạng?
  2. 2. Quy trình sử dụng mẫu hợp đồng trong 7 bước
  3. 3. Hướng dẫn điền phần thông tin các bên
  4. 4. Hướng dẫn theo từng điều khoản trong hợp đồng
  5. 5. Hướng dẫn sử dụng 5 phụ lục: điền mẫu có số liệu minh họa
  6. 6. Tình huống thực tế: xử lý ba diễn biến phổ biến sau khi ký
  7. 7. Checklist trước khi ký và trước từng lần giải ngân
  8. 8. Những lỗi khiến hợp đồng vay doanh nghiệp khó thực hiện
  9. 9. Câu hỏi thường gặp về hợp đồng vay tiền doanh nghiệp
  10. 10. Căn cứ pháp luật chính khi sử dụng mẫu
  11. 11. Khi nào nên nhờ luật sư rà soát trước khi ký?

Mẫu hợp đồng vay tiền doanh nghiệp — hướng dẫn điền 23 điều và 5 phụ lục

Hợp đồng vay tiền doanh nghiệp là văn bản ghi nhận việc một doanh nghiệp cho doanh nghiệp khác vay tiền, cùng thỏa thuận về mục đích sử dụng, giải ngân, lãi suất, lịch trả nợ, tài sản bảo đảm và cách xử lý khi chậm thanh toán. Mẫu Word của Justix trong bài này có 23 điều và 5 phụ lục, phù hợp để xây dựng hồ sơ khoản vay giữa các doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng tại Việt Nam, sau khi kiểm tra điều kiện và thẩm quyền của từng bên.

Trả lời nhanh: Doanh nghiệp có thể ký hợp đồng vay tiền với doanh nghiệp khác khi giao dịch hợp pháp và không trở thành hoạt động kinh doanh ngân hàng trái phép. Với hợp đồng vay thông thường không thuộc ngoại lệ luật chuyên ngành, lãi suất thỏa thuận phải tuân thủ giới hạn tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 (thông thường không quá 20%/năm). Khi cả hai bên đều là doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng, việc vay, cho vay và trả nợ bằng tiền phải thanh toán không dùng tiền mặt theo Điều 6 Nghị định 222/2013/NĐ-CP và Điều 4 Thông tư 09/2015/TT-BTC. Ngoài hợp đồng, cần có hồ sơ phê duyệt, chứng từ chuyển tiền và bảng theo dõi dư nợ.

Phạm vi sử dụng: Đây là mẫu cho quan hệ vay bằng tiền, chủ yếu giữa hai doanh nghiệp trong nước. Khoản vay nước ngoài, khoản vay của tổ chức tín dụng, huy động vốn có tính chất nhận tiền gửi, giao dịch có yếu tố chứng khoán hoặc chủ thể chịu chế độ quản lý vốn đặc thù cần rà soát và sử dụng tài liệu phù hợp; không nên dùng nguyên mẫu mà không điều chỉnh.

1. Mẫu này dành cho ai? Khi nào không nên dùng nguyên trạng?

Mẫu phù hợp khi doanh nghiệp cần vay vốn lưu động để mua vật tư, trả nhà cung cấp, duy trì hoạt động; khi một công ty trong nhóm doanh nghiệp cho công ty khác vay theo quyết định nội bộ; hoặc khi doanh nghiệp có tiền nhàn rỗi thực hiện khoản cho vay riêng lẻ hợp pháp. Có thể chọn khoản vay không tính lãi, lãi cố định, lãi thả nổi có công thức rõ; trả một lần hoặc trả nhiều kỳ; có hoặc không có biện pháp bảo đảm.

Không nên dùng nguyên mẫu trong ba tình huống sau:

  • Một bên là ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng: Quan hệ tín dụng có quy định chuyên ngành, mẫu hợp đồng và cơ chế lãi suất riêng. Không mặc định lấy trần 20%/năm của vay dân sự áp dụng cho mọi hợp đồng tín dụng.
  • Một bên là tổ chức/cá nhân nước ngoài, giải ngân bằng ngoại tệ hoặc có nghĩa vụ ngoại hối: Cần xem luật áp dụng, quản lý vay trả nợ nước ngoài, đăng ký/báo cáo và tài khoản chuyên dùng theo trường hợp thực tế.
  • Vay gắn với giao dịch liên kết, vốn nhà nước, công ty đại chúng hoặc khoản vay được bảo đảm bằng tài sản đặc thù: Cần kiểm tra phê duyệt nội bộ, giá giao dịch liên kết, giới hạn chi phí lãi vay, quy định công bố thông tin và thủ tục bảo đảm; không chỉ thay tên doanh nghiệp vào mẫu.

6 câu hỏi phải chốt trước khi soạn

Câu hỏiNội dung cần quyết địnhDẫn chiếu mẫu
Ai cho ai vay?Đúng pháp nhân, người ký và thẩm quyền nội bộPhần thông tin, Điều 3, 10–11
Vay bao nhiêu, để làm gì?Số tiền, mục đích hợp pháp, tài liệu chứng minhĐiều 1, 11–12
Bao giờ nhận tiền?Một hay nhiều lần, điều kiện mỗi đợt, tài khoảnĐiều 3–4, Phụ lục 01, 03
Lãi tính ra sao?Không lãi/có lãi; %/năm; ngày tính lãi, mẫu số 365/366Điều 5, 8, Phụ lục 02
Trả nợ theo lịch nào?Kỳ trả gốc, kỳ trả lãi, trả trước hạn, bù trừĐiều 6–7, 15, Phụ lục 02
Nếu không trả đúng hạn?Sự kiện vi phạm, thời gian khắc phục, thu hồi nợ, bảo đảmĐiều 8–9, 13–14, Phụ lục 03

2. Quy trình sử dụng mẫu hợp đồng trong 7 bước

  1. Thu thập hồ sơ pháp nhân: tên đầy đủ, mã số doanh nghiệp, trụ sở, thông tin người đại diện, Điều lệ và giấy ủy quyền (nếu người ký không phải đại diện theo pháp luật). Soát người có liên quan giữa hai doanh nghiệp.
  2. Kiểm tra khả năng và mục đích vay: bên cho vay xác nhận nguồn tiền và hạn chế về thẩm quyền; bên vay lập phương án sử dụng và nguồn hoàn trả. Quyết định mức vay, thời hạn, lãi suất và tài sản bảo đảm.
  3. Điền đủ 23 điều: thay tất cả dấu chấm và nội dung lựa chọn; thống nhất ngày đến hạn, ngày tính lãi và trường hợp thu hồi trước hạn. Không để hai phương án mâu thuẫn trong văn bản ký.
  4. Lập 5 phụ lục: lịch giải ngân, lịch trả nợ, điều kiện giải ngân/bảo đảm, bảng đối chiếu dư nợ và checklist tuân thủ. Nếu một phụ lục không áp dụng thì ghi rõ “không áp dụng”, thay vì để trống khó giải thích.
  5. Phê duyệt, ký và hoàn thiện bảo đảm: có nghị quyết/quyết định đúng thẩm quyền nếu cần; ký hợp đồng bảo đảm riêng và đăng ký nếu thuộc trường hợp bắt buộc hoặc cần hiệu lực đối kháng.
  6. Giải ngân và lưu chứng từ: chỉ giải ngân khi điều kiện đã hoàn tất; thực hiện bằng chuyển khoản hoặc phương thức không tiền mặt hợp lệ; lưu chứng từ ngân hàng theo từng đợt.
  7. Theo dõi, đối chiếu, tất toán: cập nhật gốc, lãi, tình trạng thanh toán theo Phụ lục 04; gửi thông báo đến hạn; ký xác nhận tất toán và xóa đăng ký bảo đảm khi đủ điều kiện.

Ví dụ xuyên suốt (giả định, không phải giao dịch của khách hàng Justix): Công ty A cho Công ty B vay 3.000.000.000 đồng, lãi suất 12%/năm, giải ngân 2 tỷ đồng ngày 01/12/2026 và 1 tỷ đồng ngày 11/12/2026, cùng đáo hạn 31/12/2026. Hai bên chọn cơ sở 365 ngày/năm, tính lãi từ ngày giải ngân và không tính ngày trả nợ. Các ví dụ trong bài sử dụng dữ liệu này để minh họa cách điền; ngày và mức lãi không phải một bộ điều khoản được đề xuất áp dụng cho mọi doanh nghiệp.

3. Hướng dẫn điền phần thông tin các bên

Ở phần đầu mẫu, Bên A là bên cho vay, Bên B là bên vay. Điền tên đúng theo đăng ký doanh nghiệp, mã số doanh nghiệp/mã số thuế, địa chỉ trụ sở, người đại diện, chức vụ, email, điện thoại và tài khoản ngân hàng. Không điền tên thương mại thay tên pháp lý.

Trường “Đại diện”: Nếu giám đốc/tổng giám đốc không phải người đại diện theo pháp luật hoặc thẩm quyền ký bị hạn chế, cần ghi căn cứ ủy quyền và lưu giấy ủy quyền còn hiệu lực. Việc người ký có chữ ký, con dấu hoặc chức danh quản lý không thay thế việc kiểm tra thẩm quyền nội bộ và quy định về giao dịch liên quan.

Trường tài khoản: Ưu tiên tài khoản thanh toán đứng tên đúng pháp nhân nhận/chi tiền, đối chiếu tên người thụ hưởng trên chứng từ ngân hàng. Nếu phải chuyển tiền vào tài khoản khác, cần xác minh cơ sở pháp lý, thỏa thuận ba bên và quy định thanh toán liên quan thay vì chuyển theo tin nhắn miệng.

4. Hướng dẫn theo từng điều khoản trong hợp đồng

Điều 1 — Khoản vay, mục đích và hình thức thanh toán

Điền gì? Tại khoản 1.1 ghi số tiền bằng số và bằng chữ khớp nhau; khoản 1.2 mô tả mục đích đủ cụ thể để kiểm tra và hạch toán. Ví dụ: “Bổ sung vốn lưu động thanh toán tiền mua nguyên vật liệu theo các đơn hàng kinh doanh hợp pháp trong quý IV/2026”, thay cho “dùng cho hoạt động công ty”. Nếu có nhiều mục đích, nên có bảng phân bổ số tiền dự kiến và chứng từ chứng minh.

Khoản 1.3–1.4 là giới hạn phạm vi quan trọng: Hợp đồng không trao quyền huy động tiền gửi hoặc kinh doanh ngân hàng. Nếu hai bên là doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng, không giao tiền vay và nhận tiền trả nợ bằng tiền mặt; sử dụng chuyển khoản hoặc phương thức không dùng tiền mặt được pháp luật cho phép. Trường hợp đối trừ công nợ hoặc chuyển giao nghĩa vụ nợ phải có căn cứ và chứng từ phù hợp; đừng coi bút toán nội bộ là một giao dịch chuyển tiền đã thực hiện.

Ví dụ điền: “Số tiền vay 3.000.000.000 đồng (Ba tỷ đồng); mục đích: thanh toán nguyên vật liệu và chi phí logistics phục vụ hợp đồng bán hàng đã ký.”

Điều 2 — Thời hạn vay và ngày đáo hạn

Điền gì? Chọn một cách xác định: (i) thời hạn tính từ ngày giải ngân đầu tiên, hoặc (ii) ngày bắt đầu và ngày kết thúc cố định. Nếu giải ngân nhiều đợt, làm rõ mỗi đợt cùng một ngày đáo hạn hay có thời hạn riêng; tránh để cùng lúc hai cách tính.

Ví dụ: “Thời hạn: đến hết ngày 31/12/2026; ngày đáo hạn cuối cùng: 31/12/2026. Nếu trùng ngày ngân hàng không làm việc, nghĩa vụ chuyển sang ngày làm việc tiếp theo theo thỏa thuận; quy tắc tính lãi cho ngày chuyển phải ghi nhất quán tại Phụ lục 02.”

Khoản 2.3 nêu việc gia hạn phải lập văn bản trước hạn; doanh nghiệp cần ký phụ lục gia hạn có số dư, lãi đã phát sinh, kỳ tính lãi mới, thời điểm trả và tình trạng bảo đảm. Không suy đoán đã gia hạn chỉ vì bên cho vay chưa nhắc nợ.

Điều 3 — Điều kiện giải ngân và phê duyệt nội bộ

Điền gì? Xác định từng điều kiện phải hoàn thành trước đợt chuyển tiền: hợp đồng có hiệu lực, nghị quyết/quyết định chấp thuận khoản vay (khi cần), hồ sơ pháp nhân, tài khoản nhận, tài liệu bảo đảm, báo cáo nguồn trả nợ, tình trạng không có sự kiện vi phạm. Ghi cụ thể thời hạn bổ sung tài liệu tại khoản 3.3.

Ví dụ checklist giải ngân: (1) Hai bên ký hợp đồng; (2) Bên B cung cấp phê duyệt theo Điều lệ; (3) Có thông tin tài khoản doanh nghiệp; (4) Hợp đồng thế chấp đã hoàn tất thủ tục cần thiết nếu hai bên chọn khoản vay có bảo đảm; (5) Bên A xác nhận đủ điều kiện bằng email từ địa chỉ đã chỉ định. Chỉ khi điều kiện đã được xác nhận mới giải ngân.

Lưu ý: Với khoản vay giữa các bên có quan hệ sở hữu/kiểm soát, cần kiểm tra giao dịch với người có liên quan theo loại hình doanh nghiệp và Điều lệ. Một bên không thể chỉ ghi “người ký chịu trách nhiệm” để bỏ qua phê duyệt bắt buộc.

Điều 4 — Giải ngân, tài khoản nhận và xác nhận dư nợ

Điền gì? Số lần giải ngân, số tiền/đợt và tài khoản được ghi tại Điều 4 cùng Phụ lục 01. Thống nhất ngày giải ngân thực tế là ngày tiền vào tài khoản theo chứng từ hợp lệ, không phải chỉ là ngày dự kiến ghi trên lịch.

Công thức dư nợ gốc tại một thời điểm: Dư nợ gốc = Tổng tiền đã giải ngân thực tế − Tổng gốc đã hoàn trả thực tế. Lãi đã trả không làm giảm nợ gốc, trừ khi có cơ chế pháp lý/thỏa thuận rõ và hợp lệ; phí cũng không tự trở thành gốc vay.

Ví dụ: Ngày 01/12 A đã chuyển 2 tỷ nên dư nợ gốc là 2 tỷ. Ngày 11/12 A chuyển thêm 1 tỷ, dư nợ gốc tăng thành 3 tỷ. Nếu ngày 20/12 B trả trước 500 triệu tiền gốc, dư nợ còn 2,5 tỷ. Mỗi biến động phải có lệnh chuyển và ghi tại Phụ lục 04.

Điều 5 — Lãi suất và phương pháp tính lãi

Bước 1 — chọn có lãi hay không lãi. Nếu không lãi, ghi rõ “Khoản vay không tính lãi trong thời hạn vay”; không để dòng lãi suất rỗng. Nếu có lãi, ghi tỷ lệ theo %/năm; hợp đồng vay thông thường không thuộc luật chuyên ngành có trần lãi suất 20%/năm theo khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015. Nếu thỏa thuận có lãi nhưng không rõ mức và phát sinh tranh chấp, cần xem khoản 2 Điều 468; không tự áp mức đó cho khoản vay đã thỏa thuận hoàn toàn không lãi.

Bước 2 — thống nhất công thức. Mẫu dùng: Lãi kỳ = Dư nợ gốc thực tế × Lãi suất năm × Số ngày thực tế / Cơ sở ngày năm. Phải điền mẫu số 365 hoặc quy tắc 365/366 khi đi qua năm nhuận; xác định có tính ngày giải ngân, có tính ngày trả hay không. Không vừa dùng mẫu số 365 ở hợp đồng vừa dùng 360 ở bảng Excel nếu chưa có thỏa thuận.

Bước 3 — trả lãi khi nào? Ghi ngày trả hàng tháng/quý/cuối kỳ, và xử lý trường hợp trả gốc từng phần hoặc lãi suất điều chỉnh. Lãi thả nổi phải có nguồn tham chiếu, biên độ, ngày xác định, chu kỳ điều chỉnh và phương án khi nguồn tham chiếu ngừng công bố. Câu “theo lãi suất thị trường” không đủ để tính chính xác.

Ví dụ: Với 3 tỷ, 12%/năm, giải ngân thành hai đợt và đáo hạn 31/12/2026 theo quy tắc nêu trên, phải tính riêng lãi của 2 tỷ trong 30 ngày và 1 tỷ trong 20 ngày, không tính 12% cho cả 3 tỷ từ 01/12. Bảng tính cụ thể nằm ở mục ví dụ bên dưới.

Điều 6 — Trả gốc, lãi, thứ tự phân bổ và ngày thanh toán

Điền gì? Chọn trả một lần hoặc trả nhiều kỳ; ghi tài khoản bên cho vay; hoàn thiện Phụ lục 02. Khoản 6.3 của mẫu đưa thứ tự tham khảo để phân bổ khoản đã trả: chi phí thu hồi hợp lý, phạt/bồi thường đến hạn, lãi chậm trả/quá hạn, lãi trong hạn, sau cùng là gốc. Đây là lựa chọn của mẫu, không phải công thức ưu tiên chung phải áp dụng cho mọi trường hợp; cần rà soát tính hợp pháp và điều chỉnh nếu các bên muốn phân bổ khác.

Ví dụ: B chuyển 100 triệu và muốn 80 triệu trả gốc, 20 triệu trả lãi. Nếu giữ nguyên thứ tự mẫu và đang có khoản lãi/phí khác đến hạn, số tiền được phân bổ có thể khác kỳ vọng. Hãy có đề nghị thanh toán và xác nhận phân bổ nợ trước hoặc ngay khi chuyển tiền.

Điểm dễ sai: Ngày lập ủy nhiệm chi có thể khác ngày tiền được ghi Có cho Bên A. Điều 6.4 cần thống nhất với Điều 2, 5 và Phụ lục 02 về cách xử lý chậm do sự cố ngân hàng, ngày nghỉ và thời gian tính lãi.

Điều 7 — Trả nợ trước hạn

Điền gì? Số ngày Bên B phải thông báo, mức phí trả trước nếu có và được phép áp dụng, cách khấu trừ vào kỳ gần nhất hay kỳ cuối. Thống nhất liệu trả trước một phần có giảm tiền trả các kỳ sau hay rút ngắn thời hạn khoản vay. Không ghi “phí theo quy định của Bên A từng thời kỳ” mà không có mức/công thức được chấp thuận.

Ví dụ: B muốn trả trước 500 triệu vào 20/12. Nếu hai bên chọn “giảm dư nợ ngay từ ngày ghi Có”, lãi từ thời điểm đó tính theo số dư mới; Phụ lục 02 phải được cập nhật, tránh việc hệ thống vẫn tính trên 3 tỷ cho cả kỳ.

Điều 8 — Lãi chậm trả và nợ gốc quá hạn

Điều này phải được đọc chung với Điều 5 và Điều 6, vì có ba loại nghĩa vụ khác nhau:

Loại tiềnCách hiểu để áp dụng
Lãi trong hạnTính trên gốc vay theo lãi suất và thời gian vay đã thỏa thuận.
Lãi trên gốc quá hạnTính trên phần gốc đến hạn nhưng chưa trả, theo cơ chế lãi quá hạn hợp pháp. Điều 466 khoản 5(b) quy định mặc định 150% lãi suất vay theo hợp đồng đối với thời gian chậm trả, trừ khi có thỏa thuận khác.
Lãi do chậm trả lãiChỉ tính trên tiền lãi trong hạn đã đến hạn nhưng chưa thanh toán nếu có căn cứ; áp dụng đúng giới hạn và hướng dẫn của Bộ luật Dân sự, không tự gộp lãi vào gốc để tính lãi kép.

Ví dụ riêng: Gốc quá hạn 1.000.000.000 đồng trong 10 ngày, lãi trong hạn 12%/năm, hai bên áp dụng lãi quá hạn 18%/năm theo quy tắc 150% và năm 365 ngày. Lãi trên gốc quá hạn theo ví dụ là 1 tỷ × 18% × 10/365 ≈ 4.931.507 đồng. Đây chỉ là tiền lãi trên gốc quá hạn, chưa phải tổng toàn bộ nghĩa vụ. Không cộng thêm khoản “phạt chậm trả gốc” trùng đúng hành vi mà không xem xét nguyên tắc chỉ xử lý một lần đối với mỗi hành vi không trả đúng hạn theo Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP.

Nếu khoản vay không có lãi mà đến hạn không trả, vẫn phải đánh giá khoản 4 Điều 466 và khoản 2 Điều 468 về lãi do chậm trả; không kết luận “vay không lãi thì quá hạn cũng không phải trả lãi” trong mọi trường hợp.

Điều 9 — Có hay không có tài sản bảo đảm

Điền gì? Đánh dấu “không bảo đảm” hoặc “có bảo đảm”. Nếu có, phải xác định cụ thể loại biện pháp (cầm cố, thế chấp, bảo lãnh...), tài sản/đối tượng, chủ sở hữu, giá trị tham chiếu, phạm vi nghĩa vụ bảo đảm, cơ chế xử lý, bảo hiểm tài sản nếu cần, trường hợp bổ sung tài sản và chi phí đăng ký/xóa đăng ký.

Ví dụ: Nếu B thế chấp xe tải do B sở hữu để bảo đảm khoản vay, cần hợp đồng bảo đảm, hồ sơ tài sản, kiểm tra tình trạng hạn chế giao dịch và thủ tục đăng ký tương ứng. Ghi “có tài sản bảo đảm là xe tải” trong Điều 9 mà không xác lập quyền xử lý hợp pháp là không đủ cho mọi mục đích.

Lưu ý: Việc đăng ký biện pháp bảo đảm tùy loại tài sản và giao dịch, phải đối chiếu Nghị định 99/2022/NĐ-CP và các sửa đổi có hiệu lực, cùng pháp luật chuyên ngành. Giá trị định giá không đồng nghĩa chắc chắn thu hồi đủ nợ.

Điều 10 — Cam kết của bên cho vay (Bên A)

Kiểm tra trước khi giữ nguyên: Nguồn tiền thuộc quyền định đoạt hợp pháp; doanh nghiệp có thẩm quyền thực hiện giao dịch; đã đáp ứng điều kiện phê duyệt nếu cần; khoản tiền có thể giải ngân theo lịch. Nếu vay từ nguồn vốn đang bị hạn chế sử dụng hoặc doanh nghiệp có nghĩa vụ với chủ thể khác, phải đánh giá rủi ro trước.

Ví dụ vận hành: Bên A cam kết chuyển 2 tỷ ngày 01/12 nhưng quyết định nội bộ chỉ duyệt 1 tỷ. Cần xử lý phê duyệt và sửa lịch trước khi ký; không để bộ phận tài chính tự chuyển vượt mức rồi kỳ vọng hợp đồng tự hợp thức hóa.

Điều 11 — Cam kết của bên vay (Bên B)

Điền gì? Ngoài nghĩa vụ trả gốc, lãi, nên xác định rõ báo cáo tài chính hay thông tin sử dụng vốn phải cung cấp, tần suất, người nhận và phạm vi bảo mật tại khoản 11.4. Có thể chọn báo cáo sử dụng vốn theo từng đợt giải ngân hoặc định kỳ tháng/quý, tùy mức độ rủi ro.

Ví dụ: B vay để mua hàng tồn kho, có thể cung cấp bảng tổng hợp thanh toán nhà cung cấp, số hóa đơn và tình trạng hàng đã nhập, thay vì cung cấp toàn bộ dữ liệu khách hàng không liên quan. Khoản 11.5 yêu cầu không dùng tiền cho mục đích bị cấm, rửa tiền, tài trợ khủng bố hoặc giao dịch giả tạo; đây là ranh giới pháp lý bắt buộc phải tôn trọng.

Điều 12 — Kiểm tra sử dụng vốn và cung cấp thông tin

Điền gì? Ghi số ngày báo trước khi kiểm tra tại trụ sở, định nghĩa mục đích và đối tượng kiểm tra, đầu mối cung cấp tài liệu, hình thức lưu biên bản. Cân bằng quyền giám sát khoản vay của A với quyền giữ bí mật kinh doanh và dữ liệu hợp pháp của B.

Ví dụ: A muốn kiểm tra hóa đơn thanh toán bằng vốn vay. B có thể cung cấp bản sao chứng từ đã che thông tin cá nhân không liên quan và bảng đối chiếu chi tiết theo khoản vay. Yêu cầu truy cập toàn bộ email công ty hoặc dữ liệu khách hàng không liên quan cần được đánh giá riêng, không mặc nhiên có quyền chỉ nhờ Điều 12.

Điều 13 — Sự kiện vi phạm

Điều này liệt kê các tình huống có thể kích hoạt biện pháp xử lý: không thanh toán đúng hạn; sử dụng vốn sai mục đích; vi phạm cam kết trọng yếu; thông tin sai lệch nghiêm trọng; vấn đề với biện pháp bảo đảm; sự kiện pháp lý ảnh hưởng khả năng trả nợ. Phải rà soát đủ các căn cứ trong mẫu, không chọn ngẫu nhiên từng sự kiện.

Điền gì? Thời hạn khắc phục cho vi phạm có thể sửa; ngưỡng vi phạm trọng yếu (ví dụ số tiền, số ngày chậm hoặc mức suy giảm bảo đảm) nếu hai bên muốn dùng; có áp dụng “vi phạm chéo” với hợp đồng khác hay không. Vi phạm chéo không tự phát sinh nếu không được thống nhất tại Phụ lục 03.

Ví dụ: Một báo cáo nộp muộn hai ngày do lỗi hệ thống có thể được khắc phục bằng gửi lại; hành vi giả mạo chứng từ giải ngân hoặc tẩu tán tài sản bảo đảm có thể cần cơ chế xử lý khẩn cấp. Không nên dùng một thời hạn chữa vi phạm chung mà bỏ qua tính chất từng sự kiện.

Điều 14 — Thu hồi nợ trước hạn

Điền gì? Thông báo thu hồi trước hạn phải nêu sự kiện vi phạm, số dư gốc, lãi và khoản hợp pháp đã phát sinh, ngày xác định dư nợ, thời hạn thanh toán và tài khoản nhận. Không để “A có quyền yêu cầu trả toàn bộ bất cứ lúc nào” trong khi hợp đồng xác lập khoản vay có kỳ hạn mà không có căn cứ tương ứng.

Ví dụ: B dùng sai mục đích sau khi đã được nhắc nhở; A có căn cứ pháp luật/hợp đồng để yêu cầu hoàn trả trước hạn. A nên gửi thông báo có chứng cứ nhận được, kèm bảng đối chiếu và cơ hội khắc phục nếu phù hợp, thay vì chỉ gọi điện thông báo “đòi nợ ngay”.

Điều 15 — Bù trừ công nợ và nghĩa vụ đối ứng

Điền gì? Đối tượng được bù trừ, điều kiện đến hạn, cách xác định số tiền, chứng từ xác nhận và người ký bảng đối chiếu. Không bù trừ tùy tiện khoản nợ của công ty mẹ với khoản nợ của công ty con chỉ vì cùng một tập đoàn: mỗi pháp nhân có quyền và nghĩa vụ riêng.

Ví dụ: A đồng thời nợ B 200 triệu tiền hàng đã được xác nhận và B nợ A 3 tỷ tiền vay. Nếu các điều kiện bù trừ hợp pháp được đáp ứng, các bên lập biên bản nêu rõ khoản nào được bù trừ, số dư mới và hồ sơ thuế/kế toán tương ứng. Đối với đối trừ công nợ liên quan nghĩa vụ thanh toán không dùng tiền mặt, cần xem yêu cầu của Thông tư 09/2015/TT-BTC và chứng từ giao dịch thực tế.

Điều 16 — Thuế, phí và hạch toán

Không coi tất cả tiền nhận được là doanh thu: Về bản chất, tiền gốc cho vay khi thu hồi và thu nhập lãi cho vay là các khoản khác nhau; cũng như tiền gốc đi vay không tự trở thành doanh thu của bên vay. Việc hạch toán phụ thuộc hồ sơ, kỳ kế toán và chuẩn mực/chế độ kế toán đang áp dụng.

Thuế GTGT: Theo điểm b khoản 9 Điều 5 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 và các sửa đổi có hiệu lực, dịch vụ cho vay của người nộp thuế không phải tổ chức tín dụng thuộc diện không chịu thuế GTGT. Đây không có nghĩa doanh nghiệp không cần chứng từ thu lãi hoặc không phải xem xét thuế thu nhập doanh nghiệp. Doanh nghiệp nên trao đổi với bộ phận kế toán về loại chứng từ/hóa đơn thích hợp trong tình huống cụ thể.

Thuế TNDN và bên liên kết: Thu nhập từ lãi cho vay cần được xác định và kê khai theo bản chất. Khoản chi phí lãi vay của B không đương nhiên được trừ toàn bộ: phải xét điều kiện chi phí, tài liệu chứng minh và có hay không có giao dịch liên kết. Từ 01/07/2026, Nghị định 255/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 132/2020 và Nghị định 20/2025 về quản lý thuế giao dịch liên kết; khoản 3 Điều 16 quy định mức khống chế chi phí lãi vay ròng được trừ theo công thức 30% EBITDA cho đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh, với trường hợp ngoại lệ và quy tắc chuyển phần vượt tương ứng. Không áp dụng máy móc 30% cho tất cả doanh nghiệp đi vay.

Điền gì? Tại khoản 16.4 và Phụ lục 03 xác định bên chịu phí công chứng, định giá, đăng ký/xóa đăng ký bảo đảm; lưu hồ sơ chuyển tiền, xác nhận dư nợ, bảng lãi và biên bản bù trừ (nếu có).

Điều 17 — Chuyển giao quyền yêu cầu và nghĩa vụ trả nợ

Điền gì? Quy định bên cho vay có được chuyển quyền yêu cầu trả nợ hay không, cách thông báo, các giới hạn chuyển giao và việc Bên B có được thay đổi chủ thể trả nợ. Phân biệt chuyển giao quyền yêu cầu với chuyển giao nghĩa vụ: không tự xem việc A bán/chuyển quyền đòi nợ là B được chuyển nợ sang công ty liên kết mà không cần chấp thuận.

Ví dụ: A chuyển quyền yêu cầu khoản nợ hợp pháp cho C. B cần nhận thông báo và hồ sơ xác định C là người có quyền nhận tiền, tránh chuyển theo email không xác thực. Biện pháp bảo đảm đi kèm có thể phát sinh yêu cầu thủ tục riêng.

Điều 18 — Bảo mật và dữ liệu

Điền gì? Thời hạn bảo mật sau hợp đồng; các nhóm thông tin được bảo vệ; chủ thể được tiết lộ hợp pháp (kiểm toán, tư vấn, ngân hàng, thuế); đầu mối xử lý yêu cầu. Nếu hồ sơ vay chứa thông tin cá nhân về đại diện, cổ đông hoặc người bảo đảm, phải kiểm tra mục đích, phạm vi, căn cứ và biện pháp xử lý theo pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Ví dụ: Bên cho vay có thể được yêu cầu cung cấp hợp đồng và bảng lãi cho kiểm toán viên theo cơ sở hợp pháp, nhưng không được công khai bảng thông tin tài chính chưa công bố của bên vay trên website giới thiệu năng lực. Thời hạn bảo mật [●] năm là điều khoản cần thỏa thuận; không có một số năm duy nhất bắt buộc cho mọi bí mật kinh doanh/dữ liệu.

Điều 19 — Bất khả kháng và thay đổi pháp luật

Giữ đúng bản chất nghĩa vụ tiền: Mẫu nêu bất khả kháng không mặc nhiên xóa nghĩa vụ trả tiền đã phát sinh. Nếu doanh nghiệp gặp sự cố khách quan, các bên cần đánh giá mức độ ảnh hưởng và lập thỏa thuận gia hạn/cơ cấu lại khoản vay nếu có căn cứ. Không dùng một dòng “bất khả kháng” để mặc nhiên xóa nợ gốc, lãi hoặc trách nhiệm khác.

Ví dụ: Hệ thống ngân hàng gián đoạn vào ngày đến hạn: thu thập thông báo sự cố, chứng từ lệnh thanh toán và thống nhất cách xử lý ngày ghi Có/lãi chậm trả theo điều khoản đã ký; không suy đoán mọi trễ hạn đều là bất khả kháng.

Điều 20 — Thông báo và liên lạc

Điền gì? Địa chỉ và email được công nhận của mỗi bên; tên người phụ trách pháp chế/tài chính; thời gian phải báo khi đổi liên hệ; cách xác minh thay đổi tài khoản ngân hàng. Với thông báo vi phạm, thu hồi nợ trước hạn, chuyển giao quyền và chấm dứt, chọn phương thức có chứng cứ gửi/nhận.

Ví dụ: Một email bất thường yêu cầu trả nợ sang tài khoản cá nhân không đủ để thay đổi tài khoản nhận tiền. Hãy xác minh qua đầu mối đã có trong hợp đồng và yêu cầu văn bản do người có thẩm quyền xác nhận.

Điều 21 — Chấm dứt, tất toán và giải chấp

Điền gì? Thời hạn ký xác nhận tất toán sau khi hoàn thành nghĩa vụ, đầu mối phụ trách và hồ sơ phải bàn giao. Khi trả hết gốc, lãi và khoản hợp pháp khác, lập bảng đối chiếu cuối cùng, biên bản tất toán, xác nhận tình trạng tài sản bảo đảm và giấy tờ xóa đăng ký nếu có.

Ví dụ: B trả đủ khoản vay ngày 31/12, nhưng hợp đồng thế chấp vẫn đang được đăng ký. Hai bên phải thực hiện thủ tục giải chấp/xóa đăng ký theo điều kiện áp dụng; việc kế toán ghi “dư nợ 0” không tự hoàn thành mọi thủ tục liên quan tài sản bảo đảm.

Điều 22 — Thương lượng, Tòa án hoặc trọng tài

Điền gì? Số ngày thương lượng, cơ chế xử lý khi thương lượng không thành, địa điểm và cơ quan có thẩm quyền. Mẫu đưa lựa chọn “Tòa án có thẩm quyền/Trọng tài”; phải chọn cơ chế phù hợp, không giữ nguyên hai lựa chọn chưa thống nhất. Nếu chọn trọng tài, cần thỏa thuận trọng tài hợp lệ và xác định tổ chức/quy tắc nếu lựa chọn trọng tài quy chế.

Ví dụ: Với hai doanh nghiệp ở Việt Nam, có thể ghi rõ tranh chấp thuộc Tòa án có thẩm quyền theo quy định tố tụng, hoặc thỏa thuận giải quyết tại trung tâm trọng tài cụ thể. Không tự ghi một Tòa án bất kỳ nếu pháp luật không cho phép thỏa thuận thẩm quyền đó.

Điều 23 — Hiệu lực, phụ lục và số bản

Điền gì? Ngày hiệu lực hoặc điều kiện có hiệu lực; số bản gốc mỗi bên giữ; danh mục 5 phụ lục và văn bản bảo đảm kèm theo. Nếu giao kết điện tử, cần có cơ chế xác minh chủ thể ký, toàn vẹn tài liệu và lưu trữ phù hợp pháp luật. Nếu có tài liệu sửa sau, nên đặt mã phiên bản, ngày và chữ ký/xác nhận của người có thẩm quyền.

Kiểm tra chéo: Ngày hiệu lực không được mâu thuẫn với điều kiện giải ngân; phương pháp lãi ở Điều 5 phải trùng Phụ lục 02; số tiền vay ở Điều 1 phải trùng tổng Phụ lục 01; tình trạng bảo đảm tại Điều 9 phải trùng Phụ lục 03.

5. Hướng dẫn sử dụng 5 phụ lục: điền mẫu có số liệu minh họa

Phụ lục không chỉ để “đủ hồ sơ”. Đây là nơi kế toán, tài chính và pháp chế theo dõi việc thực hiện thực tế. Mọi thông tin minh họa bên dưới là giả định; khi dùng thật phải thay bằng quyết định của doanh nghiệp, lịch giải ngân, chứng từ ngân hàng và thỏa thuận đã được duyệt.

Phụ lục 01 — Lịch giải ngân và xác nhận khoản vay

Mẫu gốc có các cột: Đợt, Ngày dự kiến, Số tiền, Tài khoản nhận, Điều kiện giải ngân, Ghi chú. Điền trước khi ký; sau mỗi lần chuyển tiền bổ sung chứng từ và ngày thực tế vào hồ sơ theo dõi. Nếu ngày/số tiền thực tế thay đổi đáng kể, nên xác nhận lại bằng văn bản theo cơ chế hợp đồng.

ĐợtNgày dự kiếnSố tiềnTài khoản nhậnĐiều kiện giải ngânGhi chú
101/12/20262.000.000.000 đồngTài khoản doanh nghiệp B đã xác minhHợp đồng có hiệu lực, phê duyệt nội bộ hợp lệGiải ngân lần 1
211/12/20261.000.000.000 đồngCùng tài khoản trênKhông có sự kiện vi phạm; B cung cấp tài liệu theo cam kếtGiải ngân lần 2
Tổng 3.000.000.000 đồng   

Cách sử dụng: Người phụ trách tài chính của A đối chiếu (1) số tiền được duyệt, (2) tình trạng điều kiện, (3) chứng từ chuyển tiền, (4) xác nhận đã nhận tiền của B khi cần. Không dùng “ngày dự kiến” để tính lãi nếu tiền thực tế chuyển ngày khác.

Phụ lục 02 — Lịch trả nợ, lãi suất và công thức tính

Phụ lục gốc có 6 cột: Kỳ, Ngày trả, Gốc phải trả, Lãi suất, Lãi dự kiến, Tổng dự kiến. Với ví dụ, hai đợt giải ngân đều tất toán vào ngày 31/12/2026. Hai bên chọn lãi suất cố định 12%/năm, cơ sở 365 ngày, tính ngày giải ngân và không tính ngày thanh toán.

Khoản giải ngânDư nợ gốcSố ngày tính lãiPhép tínhLãi dự kiến (xấp xỉ)
Đợt 1 — 01/12/20262.000.000.000 đồng302 tỷ × 12% × 30/36519.726.027 đồng
Đợt 2 — 11/12/20261.000.000.000 đồng201 tỷ × 12% × 20/3656.575.342 đồng
Tổng lãi theo giá trị chưa làm tròn   26.301.370 đồng

Dòng trả nợ minh họa trong Phụ lục 02:

KỳNgày trảGốc phải trảLãi suấtLãi dự kiếnTổng dự kiến
131/12/20263.000.000.000 đồng12%/năm26.301.370 đồng3.026.301.370 đồng

Quy tắc làm tròn: Ví dụ tính trên số tiền chính xác của từng đợt, cộng lãi chưa làm tròn rồi làm tròn đến đồng ở cuối kỳ. Nếu làm tròn từng đợt trước khi cộng, có thể sai khác 1 đồng; doanh nghiệp nên quy định thống nhất trong Phụ lục 02 và bảng tính kế toán. Trường hợp có trả gốc trước ngày 31/12, phải chia thêm khoảng tính lãi theo dư nợ còn lại.

Ô còn phải hoàn thiện trong Phụ lục 02: cơ sở ngày năm, kỳ điều chỉnh nếu có lãi suất thả nổi, lãi quá hạn, cách phân bổ khoản trả và quy tắc làm tròn. Nếu khoản vay không lãi, ghi rõ lãi trong hạn 0 và vẫn xác định chế tài trả chậm theo luật/thỏa thuận.

Phụ lục 03 — Điều kiện giải ngân, bảo đảm và vi phạm

Phụ lục có bảng kiểm điều kiện giải ngân và hai phần về vi phạm chéo và ngưỡng vi phạm trọng yếu. Nên gắn từng điều kiện với một giấy tờ có thể kiểm tra, không chỉ ghi “đã đủ điều kiện”.

Mục trong phụ lụcCách điền minh họaChứng từ cần lưu
Phê duyệt nội bộ khoản vayĐã hoàn thành trước 01/12/2026Quyết định/nghị quyết đúng thẩm quyền
Tài khoản nhận tiềnTài khoản đứng tên Công ty BXác nhận thông tin tài khoản hợp lệ
Hợp đồng/biện pháp bảo đảmKhông áp dụng nếu chọn khoản vay không bảo đảmGhi rõ “Không áp dụng”
Đăng ký biện pháp bảo đảmKhông áp dụng trong phương án không bảo đảmKhông để trống
Cam kết/tài liệu tài chínhPhương án sử dụng vốn và nguồn trả nợTài liệu đã được hai bên xác nhận
Điều kiện khácHoàn thành xác minh người ký, không có sự kiện vi phạmBiên bản/email xác nhận

Nếu chọn có bảo đảm, thay hai dòng “Không áp dụng” bằng tên tài sản, hợp đồng bảo đảm, chủ sở hữu tài sản, giấy tờ, tình trạng đăng ký và điều kiện giải ngân. Đừng gộp luôn hợp đồng bảo đảm vào một ô phụ lục khi loại tài sản đòi hỏi văn bản/thủ tục riêng.

Vi phạm chéo: Ví dụ có thể ghi “Không áp dụng” nếu hai bên không muốn khoản vay bị gọi nợ trước hạn chỉ vì hợp đồng thương mại khác gặp tranh chấp. Nếu chọn “Có”, phải chỉ đích danh hợp đồng/nghĩa vụ, ngưỡng giá trị, thời hạn khắc phục và chứng cứ xác định vi phạm.

Phụ lục 04 — Bảng đối chiếu và xác nhận dư nợ

Mẫu gốc gồm Ngày, Dư nợ đầu kỳ, Giải ngân, Gốc đã trả, Lãi đã trả, Dư nợ cuối kỳ. Sử dụng cho mỗi lần giải ngân, trả nợ và đợt đối soát. Cột “dư nợ cuối kỳ” trong bảng dưới đây được hiểu là dư nợ gốc theo cơ chế Điều 4.3, không bao gồm lãi chưa trả.

NgàyDư nợ gốc đầu kỳGiải ngânGốc đã trảLãi đã trảDư nợ gốc cuối kỳ
01/12/202602.000.000.000002.000.000.000
11/12/20262.000.000.0001.000.000.000003.000.000.000
31/12/20263.000.000.00003.000.000.00026.301.3700

Điểm cần lưu ý: Bảng này không có cột “lãi phải trả chưa thanh toán”. Nếu doanh nghiệp đối soát giữa kỳ hoặc phát sinh chậm trả lãi, cần kèm bảng phụ theo dõi lãi phải thu/lãi phải trả để tránh nhầm “không có gốc” với “đã hết mọi nghĩa vụ”. Chỉ xác nhận tất toán khi đã kiểm tra cả gốc, lãi, chi phí và nghĩa vụ khác có căn cứ.

Phụ lục 05 — Bảng kiểm phê duyệt và tuân thủ

Phụ lục có 9 mục. Doanh nghiệp nên phân công pháp chế kiểm tra thẩm quyền và điều khoản, tài chính/kế toán kiểm tra số liệu, nguồn tiền và chứng từ, ban điều hành/cấp có thẩm quyền phê duyệt khoản vay theo Điều lệ. Có thể dùng trạng thái “Đạt / Chưa đạt / Không áp dụng” cùng đường dẫn hồ sơ lưu trữ.

Mục kiểm tra của mẫuAi nên xác nhận?Bằng chứng hoàn thành
1. Phê duyệt đúng thẩm quyềnPháp chế/Thư ký doanh nghiệpNghị quyết, quyết định hoặc ủy quyền
2. Mục đích và phương án dùng vốnTài chính bên vayPhương án, dự toán, chứng từ liên quan
3. Lãi suất và phép tínhKế toán + pháp chếPhụ lục 02, bảng tính có người kiểm tra
4. Giải ngân/trả nợ không dùng tiền mặtKế toán hai bênXác minh tài khoản, chứng từ ngân hàng
5. Người có liên quan/bên liên kếtPháp chế + thuếSơ đồ sở hữu, đánh giá theo quy định hiện hành
6. Tài sản bảo đảmPháp chế/đơn vị đăng kýHợp đồng, hồ sơ tài sản, đăng ký nếu có
7. Thuế và kế toánKế toán/thuếHồ sơ hạch toán gốc, lãi, chi phí
8. Giao dịch nước ngoàiPháp chế chuyên ngànhGhi “Không áp dụng” nếu thuần nội địa, hoặc hồ sơ tương ứng
9. Tài khoản và đầu mốiKế toán/nhân sự được giaoThông báo hợp lệ, danh sách người xác nhận

6. Tình huống thực tế: xử lý ba diễn biến phổ biến sau khi ký

Tình huống A — Đợt giải ngân thứ hai bị chậm

A đã chuyển 2 tỷ đúng ngày 01/12, nhưng đến 11/12 chưa chuyển 1 tỷ còn lại. Trước khi kết luận có vi phạm, kiểm tra Điều 3 và Phụ lục 03: B đã đáp ứng đủ điều kiện chưa, có nghĩa vụ cung cấp chứng từ còn thiếu không, và lỗi thuộc bên nào? Nếu đợt 2 chuyển ngày 15/12, lãi của 1 tỷ chỉ tính từ ngày giải ngân thực tế theo quy tắc hợp đồng; Phụ lục 01, 02 và bảng dư nợ phải được điều chỉnh tương ứng.

Tình huống B — B trả trước một phần gốc

B trả trước 500 triệu ngày 20/12, được A chấp thuận/ghi nhận theo Điều 7. Dư nợ gốc giảm từ 3 tỷ còn 2,5 tỷ kể từ ngày chuyển tiền có hiệu lực thanh toán theo thỏa thuận. Muốn tính lãi chính xác phải chia các khoảng theo ngày thay đổi dư nợ; không thể lấy 3 tỷ nhân 12% cho toàn bộ thời gian. Kế toán cần cập nhật Phụ lục 02 và 04, đồng thời xác định khoản đã chuyển là trả gốc hay thanh toán lãi/phí theo thứ tự phân bổ ở Điều 6.

Tình huống C — Chậm trả 1 tỷ gốc khi đến hạn

Theo ví dụ riêng ở Điều 8, nếu 1 tỷ gốc quá hạn 10 ngày và lãi quá hạn hợp lệ 18%/năm, số lãi gốc quá hạn xấp xỉ 4.931.507 đồng. Trong biên bản đòi nợ cần tách: (i) gốc đến hạn chưa trả, (ii) lãi trong hạn chưa thanh toán, (iii) lãi trên gốc quá hạn theo khoảng ngày, (iv) lãi chậm trả tiền lãi nếu có căn cứ, (v) chi phí khác có căn cứ. Không gộp một con số “phạt chậm trả” thiếu căn cứ, vì dễ gây tranh chấp tính lãi trùng hoặc vượt giới hạn.

7. Checklist trước khi ký và trước từng lần giải ngân

Trước khi ký:

  • Xác định đúng doanh nghiệp cho vay, doanh nghiệp vay, người đại diện và căn cứ ủy quyền.
  • Kiểm tra Điều lệ, phê duyệt nội bộ, quan hệ bên liên kết/người có liên quan và hạn chế sử dụng nguồn vốn.
  • Điền thống nhất số tiền, loại tiền, mục đích, thời hạn và ngày đáo hạn.
  • Chọn rõ khoản vay có lãi hoặc không lãi; nếu có lãi, ghi %/năm và kiểm tra giới hạn áp dụng.
  • Điền quy tắc ngày tính lãi, mẫu số, cách làm tròn, lãi quá hạn và cách phân bổ thanh toán.
  • Chốt thứ tự tài liệu/phụ lục, lịch giải ngân, trả nợ và điều kiện từng đợt.
  • Lựa chọn biện pháp bảo đảm, văn bản riêng, tình trạng đăng ký và nghĩa vụ phí nếu cần.
  • Chọn rõ Tòa án hoặc trọng tài, xóa phương án không áp dụng; chốt email nhận thông báo.

Trước giải ngân:

  • Điều kiện Phụ lục 03 đã có hồ sơ chứng minh và người có thẩm quyền xác nhận.
  • Tài khoản nhận tiền đứng tên đúng pháp nhân và được xác minh qua kênh chính thức.
  • Số tiền, ngày, nguồn chuyển khớp Phụ lục 01; sử dụng phương thức không dùng tiền mặt hợp lệ.
  • Người phụ trách đã lập cơ chế lưu chứng từ và cập nhật Phụ lục 04.

Khi đáo hạn/tất toán:

  • Đối chiếu nợ gốc, lãi trong hạn, lãi quá hạn, khoản thanh toán trước, phí và khoản khác nếu có.
  • Có chứng từ thanh toán, bảng đối chiếu dư nợ, xác nhận tất toán và tài liệu giải chấp/xóa đăng ký khi đủ điều kiện.
  • Hồ sơ thuế, kế toán và giao dịch liên kết (nếu có) đã được kiểm tra.

8. Những lỗi khiến hợp đồng vay doanh nghiệp khó thực hiện

Lỗi thường gặpHậu quả có thể phát sinhCách tránh
Không có nghị quyết/phê duyệt khi cầnTranh chấp về thẩm quyền và tuân thủ nội bộKiểm tra trước theo Điều 3, lưu quyết định
Ghi lãi suất “theo thỏa thuận”Không xác định được số tiền lãiGhi %/năm, kỳ trả, công thức và cơ sở ngày
Giải ngân nhiều đợt nhưng tính lãi từ ngày kýTính lãi trên khoản tiền chưa nhậnDùng ngày chuyển tiền thực tế và dư nợ từng ngày
Giao, nhận tiền mặt giữa hai doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụngKhông đáp ứng quy định về phương thức thanh toánSử dụng không tiền mặt, lưu chứng từ
Kê khai “khoản vay không lãi” nhưng thu phí ngầmRủi ro bản chất giao dịch, thuế và lãi suấtLàm rõ toàn bộ nghĩa vụ tài chính
Không ghi rõ tài sản bảo đảmKhó xác lập, đăng ký hoặc xử lý quyền bảo đảmLập hồ sơ bảo đảm cụ thể
Không tách gốc, lãi quá hạn và chậm trả lãiDễ tính trùng, vượt giới hạn hoặc khó đối soátTách từng khoản trong bảng tính và thông báo
Bỏ qua yếu tố liên kếtRủi ro xác định chi phí lãi vay và kê khai thuếKiểm tra Nghị định 255/2026/NĐ-CP khi thuộc phạm vi
Giữ nguyên “Tòa án/Trọng tài”Không rõ phương thức giải quyết tranh chấpChọn và xác định cơ chế hợp lệ
Để trống Phụ lục 04 khi tất toánKhông chứng minh được dư nợ cuối cùngĐối chiếu số tiền, chứng từ và chữ ký hai bên

9. Câu hỏi thường gặp về hợp đồng vay tiền doanh nghiệp

1. Doanh nghiệp có được cho doanh nghiệp khác vay tiền không?

Có thể, nếu giao dịch đáp ứng quy định về tư cách, thẩm quyền, mục đích, hình thức thanh toán và không biến thành hoạt động ngân hàng trái phép. Doanh nghiệp phải kiểm tra Điều lệ, phê duyệt nội bộ, nguồn tiền và các quy định chuyên ngành áp dụng; việc có giấy đăng ký doanh nghiệp không có nghĩa được tự do thực hiện mọi hoạt động huy động vốn.

2. Hợp đồng vay tiền doanh nghiệp có bắt buộc công chứng không?

Không có yêu cầu công chứng chung cho mọi hợp đồng vay tiền giữa doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu khoản vay kèm biện pháp bảo đảm hoặc tài sản cụ thể thì hình thức, công chứng/chứng thực và đăng ký có thể chịu quy định riêng. Vì vậy, phải xem cả hợp đồng vay và hợp đồng bảo đảm, không chỉ nhìn vào tên mẫu.

3. Có được vay không lãi suất không?

Được thỏa thuận khoản vay không lãi nếu phù hợp pháp luật và bản chất giao dịch. Cần ghi rõ 0% trong hạn, thời hạn trả và cơ chế nợ quá hạn. Nếu có quan hệ liên kết, phải đánh giá nghĩa vụ thuế và nguyên tắc giao dịch độc lập; “không lãi” không đồng nghĩa mọi hệ quả thuế đều bằng 0.

4. Lãi suất vay giữa hai công ty tối đa bao nhiêu?

Đối với hợp đồng vay dân sự thông thường thuộc khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, không quá 20%/năm, trừ trường hợp luật khác liên quan quy định khác. Cần phân biệt hợp đồng này với hợp đồng tín dụng của tổ chức tín dụng; đồng thời xem riêng lãi quá hạn và lãi chậm trả để không nhầm các loại lãi.

5. Công ty có được giao tiền vay bằng tiền mặt không?

Khi hai bên đều là doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng, việc vay, cho vay và trả nợ vay bằng tiền phải dùng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt theo Điều 6 Nghị định 222/2013 và Điều 4 Thông tư 09/2015/TT-BTC. Không suy rộng quy định này nguyên xi sang mọi trường hợp doanh nghiệp vay của cá nhân, vì phạm vi chủ thể có khác nhau.

6. Ngày ký hợp đồng có phải ngày bắt đầu tính lãi?

Không mặc nhiên. Điều 4.3 và Điều 5.3 của mẫu đặt trọng tâm vào giải ngân thực tế và quy tắc tính lãi đã chọn. Nếu ký ngày 28/11 nhưng tiền được giải ngân ngày 01/12, cần tính theo thời điểm phát sinh dư nợ như hợp đồng thỏa thuận, không tính lãi trên khoản tiền chưa giải ngân.

7. Lãi suất 12%/năm tính cho khoản vay 1 tỷ trong 30 ngày như thế nào?

Nếu cơ sở 365 ngày, dư nợ không đổi và tính đúng 30 ngày: 1.000.000.000 × 12% × 30/365 ≈ 9.863.014 đồng. Đây là ví dụ cách tính, không phải khoản thuế hay mức lãi bắt buộc. Nếu trả gốc trong kỳ hoặc thay đổi lãi suất thì phải tách khoảng tính lãi.

8. Quá hạn có được tính lãi 150% hay luôn là 150%?

Với hợp đồng vay có lãi thuộc cơ chế Điều 466 khoản 5(b) Bộ luật Dân sự, 150% lãi suất trong hạn là mức mặc định đối với lãi trên gốc quá hạn nếu không có thỏa thuận khác, nhưng việc áp dụng phải theo pháp luật điều chỉnh giao dịch. Đây không phải “phạt 150% số tiền vay”, cũng không phải khoản lãi cộng thêm trên toàn bộ số tiền đã trả.

9. Hợp đồng vay không tài sản bảo đảm có hiệu lực không?

Có thể có hiệu lực nếu đáp ứng điều kiện giao dịch hợp pháp; tài sản bảo đảm không phải điều kiện bắt buộc đối với mọi hợp đồng vay. Tuy nhiên, bên cho vay phải cân nhắc khả năng thu hồi và có thể yêu cầu báo cáo tài chính, điều kiện giải ngân, cam kết sử dụng vốn hoặc biện pháp quản trị rủi ro phù hợp.

10. Vay giữa công ty mẹ và công ty con có được không?

Có thể, nhưng cần đặc biệt kiểm tra giao dịch với người có liên quan theo Luật Doanh nghiệp/Điều lệ và giao dịch liên kết theo quy định thuế hiện hành. Nghị định 255/2026/NĐ-CP áp dụng từ ngày 01/7/2026 có quy định về quan hệ liên kết, kê khai, xác định giá và giới hạn chi phí lãi vay được trừ đối với doanh nghiệp thuộc phạm vi điều chỉnh.

11. Lãi cho vay giữa hai doanh nghiệp có chịu thuế GTGT không?

Theo điểm b khoản 9 Điều 5 Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15, dịch vụ cho vay của người nộp thuế không phải tổ chức tín dụng thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Nhưng doanh nghiệp vẫn cần xác định thu nhập tính thuế TNDN, chứng từ kế toán và nghĩa vụ kê khai liên quan; không đồng nhất “không chịu VAT” với “không phải nộp thuế nào”.

12. Có được gia hạn khoản vay sau ngày đáo hạn không?

Các bên có thể xem xét thỏa thuận lại nghĩa vụ theo pháp luật, nhưng không nên mặc định việc gia hạn đã có hiệu lực chỉ vì bên cho vay không đòi nợ. Mẫu Điều 2.3 yêu cầu thỏa thuận bằng văn bản trước ngày đến hạn. Nếu đã quá hạn, cần ghi rõ tình trạng nợ, lãi phát sinh, hiệu lực xử lý quá hạn và lịch mới, tránh điều chỉnh hồi tố không rõ căn cứ.

13. Có thể bù trừ khoản vay với tiền mua hàng giữa hai doanh nghiệp không?

Có thể xem xét nếu đủ điều kiện bù trừ theo pháp luật và thỏa thuận. Cần phân biệt khoản phải thu, phải trả, điều kiện đến hạn, người có nghĩa vụ, xác nhận của hai bên và chứng từ phục vụ thuế/kế toán. Không dùng bù trừ giả tạo để né quy định thanh toán không dùng tiền mặt.

14. Hợp đồng vay có bắt buộc ghi mục đích sử dụng vốn không?

Với mẫu Justix, Điều 1.2 yêu cầu ghi mục đích và Điều 11–12 liên hệ mục đích với nghĩa vụ báo cáo, kiểm tra và quyền xử lý vi phạm. Nên mô tả đủ cụ thể để kiểm chứng, đồng thời không đưa ra mục đích trái pháp luật. Khi mục đích thay đổi đáng kể, cần được bên cho vay chấp thuận theo cơ chế hợp đồng.

15. Nên lưu những giấy tờ gì khi khoản vay đã tất toán?

Tối thiểu: hợp đồng và phụ lục đã ký, phê duyệt nội bộ, chứng từ giải ngân, chứng từ trả gốc/lãi, bảng tính lãi, bảng đối chiếu dư nợ, biên bản tất toán và hồ sơ giải chấp/xóa đăng ký biện pháp bảo đảm nếu có. Thời hạn lưu tài liệu thực hiện theo pháp luật kế toán, thuế và quy định ngành liên quan.

10. Căn cứ pháp luật chính khi sử dụng mẫu

  1. Bộ luật Dân sự 2015 (số 91/2015/QH13): Điều 463–470 về hợp đồng vay tài sản, nghĩa vụ trả nợ, mục đích sử dụng, lãi suất và trả trước hạn; Điều 117 về điều kiện có hiệu lực của giao dịch. Nguồn tra cứu văn bản.
  2. Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019: hướng dẫn áp dụng quy định về lãi, lãi suất, phạt vi phạm trong giải quyết tranh chấp; đặc biệt chú ý nguyên tắc xử lý hành vi không trả đúng hạn. Nguồn văn bản.
  3. Nghị định 222/2013/NĐ-CP, Điều 6, và Thông tư 09/2015/TT-BTC, Điều 4: hình thức thanh toán khi doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng vay, cho vay, trả nợ lẫn nhau. Giải đáp của Bộ Tài chính về phạm vi áp dụng.
  4. Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, đã được sửa đổi, bổ sung trong đó có Luật số 76/2025/QH15: thẩm quyền quản trị và giao dịch với người có liên quan tùy loại hình doanh nghiệp. Tra cứu luật sửa đổi.
  5. Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15, và văn bản sửa đổi có hiệu lực, điểm b khoản 9 Điều 5; Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15, Nghị định 320/2025/NĐ-CP và văn bản sửa đổi bổ sung về thu nhập, chi phí, chứng từ thuế. Tra cứu Nghị định 320/2025.
  6. Nghị định 255/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 01/07/2026 và áp dụng theo điều khoản hiệu lực/chuyển tiếp: quản lý thuế đối với giao dịch liên kết; khoản 3 Điều 16 về giới hạn chi phí lãi vay được trừ và các ngoại lệ. Nguồn Công báo.
  7. Bộ luật Dân sự và Nghị định 21/2021/NĐ-CP; Nghị định 99/2022/NĐ-CP cùng các sửa đổi hiện hành: căn cứ xác lập, hiệu lực và đăng ký biện pháp bảo đảm tương ứng loại tài sản.
  8. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 và Nghị định 356/2025/NĐ-CP khi hồ sơ có dữ liệu cá nhân; Luật Giao dịch điện tử 2023 khi các bên ký hoặc trao đổi hồ sơ điện tử.

Ngày kiểm tra pháp luật để biên tập nội dung: 18/11/2026. Đây không phải ngày luật sư Justix đã phê duyệt mẫu Word để công bố. Người sử dụng cần kiểm tra văn bản đang có hiệu lực và điều kiện giao dịch cụ thể tại thời điểm ký.

11. Khi nào nên nhờ luật sư rà soát trước khi ký?

Nên yêu cầu kiểm tra chuyên sâu khi số tiền vay lớn so với vốn chủ sở hữu, một bên đang khó khăn tài chính, khoản vay giữa các bên liên kết hoặc người có liên quan, có bảo đảm bằng bất động sản/cổ phần/quyền tài sản, có yếu tố nước ngoài, lãi suất thả nổi hoặc bên cho vay muốn áp dụng vi phạm chéo và thu hồi nợ trước hạn. Các tình huống này có thể liên quan đồng thời tới thẩm quyền doanh nghiệp, dân sự, thuế, bảo đảm, ngoại hối và tranh chấp.

Đối với giao dịch cụ thể, Justix – Soạn thảo, rà soát và đàm phán hợp đồng có thể hỗ trợ kiểm tra thẩm quyền, hợp đồng, phụ lục, lịch trả nợ, chế tài và hồ sơ bảo đảm trong phạm vi dịch vụ được thống nhất. Nếu doanh nghiệp thường xuyên vay/cho vay nội bộ hoặc với đối tác, dịch vụ chuẩn hóa hệ thống hợp đồng cho doanh nghiệp hướng tới thống nhất biểu mẫu, quy trình phê duyệt, lưu hồ sơ và đối soát.

Lưu ý trước khi sử dụng: Mẫu Word là điểm khởi đầu để đàm phán, không thay thế việc xác minh hồ sơ thực tế. Chỉ sử dụng bản đã hoàn thiện đủ ô trống, chọn phương án phù hợp, lập phụ lục và có người có thẩm quyền phê duyệt. Không đưa thông tin khách hàng hoặc tài liệu nội bộ lên công cụ công khai khi chưa được phép.

Lưu ý khi sử dụng

  • Phạm vi: Mẫu cho vay tiền giữa doanh nghiệp, chủ yếu là các doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng; không dùng nguyên trạng cho hợp đồng tín dụng ngân hàng, khoản vay nước ngoài, chủ thể chịu chế độ quản lý đặc thù.
  • Thẩm quyền: Kiểm tra Điều lệ, người ký/ủy quyền, phê duyệt nội bộ, giao dịch với người có liên quan và nguồn tiền hợp pháp.
  • Giải ngân và trả nợ: Giao dịch bằng tiền giữa doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng phải thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt. Giải ngân thực tế và chứng từ ngân hàng quyết định số dư gốc.
  • Lãi suất: Thỏa thuận 0% hoặc có lãi, ghi chính xác %/năm và công thức; với hợp đồng vay dân sự thông thường, kiểm tra giới hạn Điều 468 BLDS; không áp dụng máy móc cho hợp đồng tín dụng ngân hàng.
  • Quá hạn: Phân biệt lãi trong hạn, lãi gốc quá hạn và lãi chậm trả khoản lãi; tránh lãi kép không có căn cứ và xử lý hai lần cùng hành vi chậm trả.
  • Bảo đảm: Có/không có; nếu có cần hồ sơ và thủ tục theo loại tài sản, không chỉ điền một câu vào Điều 9.
  • Thuế: Lãi cho vay không phải tổ chức tín dụng thuộc diện không chịu VAT theo quy định có hiệu lực; phải kiểm tra thu nhập, chi phí TNDN, chứng từ. Với giao dịch liên kết sử dụng NĐ 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực 01/07/2026.
  • Phụ lục: Phụ lục 01–05 phải được hoàn thiện; Phụ lục 04 chưa theo dõi lãi phải trả chưa thanh toán nên cần đối soát bổ sung nếu phát sinh.

Căn cứ pháp lý

  • Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13, Điều 463–470 (đặc biệt Điều 466, 468)
  • Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP, về lãi, lãi suất, phạt vi phạm khi giải quyết tranh chấp
  • Nghị định 222/2013/NĐ-CP, Điều 6 và Thông tư 09/2015/TT-BTC, Điều 4 về thanh toán không tiền mặt giữa doanh nghiệp
  • Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 và Luật sửa đổi, bổ sung 76/2025/QH15 về thẩm quyền và giao dịch với người có liên quan.
  • Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 cùng văn bản sửa đổi, điểm b khoản 9 Điều 5; Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15; Nghị định 320/2025/NĐ-CP và sửa đổi.
  • Nghị định 255/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/07/2026), khoản 3 Điều 16 về chi phí lãi vay trong giao dịch liên kết, đối tượng áp dụng và ngoại lệ
  • Nghị định 21/2021/NĐ-CP, Nghị định 99/2022/NĐ-CP và văn bản sửa đổi về biện pháp bảo đảm; đối chiếu theo tài sản thực tế.
  • Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 và Nghị định 356/2025/NĐ-CP khi có xử lý dữ liệu cá nhân; Luật Giao dịch điện tử 20/2023/QH15 khi ký/trao đổi điện tử.

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp có được cho doanh nghiệp khác vay tiền không?

Có thể, nếu giao dịch hợp pháp, đúng thẩm quyền và không thực hiện hoạt động ngân hàng trái phép; cần kiểm tra Điều lệ, phê duyệt và phương thức thanh toán.

2. Hợp đồng vay giữa hai công ty có bắt buộc công chứng không?

Không có nghĩa vụ công chứng chung cho mọi khoản vay tiền; biện pháp bảo đảm hoặc tài sản cụ thể có thể có yêu cầu hình thức, công chứng hoặc đăng ký riêng.

3. Doanh nghiệp cho nhau vay bằng tiền mặt được không?

Khi cả hai là doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng, giao dịch vay, cho vay và trả nợ bằng tiền phải dùng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt theo Nghị định 222/2013 và Thông tư 09/2015.

4. Lãi suất vay tiền giữa hai doanh nghiệp tối đa bao nhiêu?

Đối với hợp đồng vay dân sự thông thường, khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự quy định không quá 20%/năm, trừ luật khác có quy định khác; không suy rộng cho hợp đồng tín dụng ngân hàng.

5. Có thể ký hợp đồng vay không lãi không?

Có thể thỏa thuận không lãi nếu hợp pháp; cần ghi 0% rõ ràng và vẫn xác định nghĩa vụ xử lý khi quá hạn cùng hệ quả thuế của giao dịch liên kết nếu có.

6. Lãi vay được tính từ ngày ký hợp đồng hay ngày giải ngân?

Theo thỏa thuận và số dư thực tế; mẫu gắn chứng từ ngân hàng với thời điểm giải ngân. Nếu tiền chưa giải ngân thì không nên tự tính lãi trên khoản chưa nhận.

7. Nợ gốc quá hạn được tính lãi như thế nào?

Phân biệt lãi trong hạn và lãi trên phần gốc đến hạn chưa trả; khoản 5 Điều 466 BLDS có cơ chế 150% lãi trong hạn đối với nợ gốc quá hạn nếu không có thỏa thuận khác, theo pháp luật áp dụng.

8. Vay từ công ty mẹ có được tính toàn bộ lãi vay vào chi phí không?

Không mặc nhiên. Cần kiểm tra điều kiện chi phí và Nghị định 255/2026/NĐ-CP về giao dịch liên kết, trong đó có giới hạn lãi vay ròng 30% EBITDA cho trường hợp thuộc diện áp dụng và các ngoại lệ.

9. Lãi cho vay giữa các doanh nghiệp có chịu VAT không?

Dịch vụ cho vay của người nộp thuế không phải tổ chức tín dụng thuộc đối tượng không chịu VAT theo điểm b khoản 9 Điều 5 Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15, cùng văn bản sửa đổi có hiệu lực.

10. Hợp đồng vay có cần tài sản bảo đảm không?

Không phải mọi hợp đồng vay đều bắt buộc có tài sản bảo đảm. Nếu chọn có bảo đảm, phải lập hồ sơ phù hợp với tài sản, phạm vi nghĩa vụ và thủ tục đăng ký nếu áp dụng.

11. Khi nào cần ký phụ lục gia hạn khoản vay?

Nên lập văn bản trước ngày đến hạn theo Điều 2.3 của mẫu; nếu đã quá hạn, phải xác định nợ/lãi phát sinh và điều kiện cơ cấu lịch mới thay vì mặc nhiên hồi tố.

12. Những giấy tờ nào cần lưu sau khi tất toán?

Hợp đồng, phụ lục, phê duyệt, sao kê giải ngân/trả nợ, bảng lãi, đối chiếu dư nợ, biên bản tất toán và chứng từ giải chấp/xóa đăng ký bảo đảm nếu có.

Biểu mẫu mang tính tham khảo, dựa trên quy định tại thời điểm cập nhật. Mỗi hồ sơ có thể cần điều chỉnh theo tình huống cụ thể; hãy liên hệ luật sư nếu bạn chưa chắc cách điền.

Đội ngũ phụ trách

  • Luật sư

    Trần Việt Tùng

    Luật sư điều hành

    Dân sự & Doanh nghiệp

    10 năm kinh nghiệm

  • Thạc sĩ Luật

    Nguyễn Phúc Mạnh

    Trưởng Phòng Pháp chế & Hợp đồng

    Pháp chế doanh nghiệp, hợp đồng và lao động

    10 năm kinh nghiệm

  • Luật gia

    Trần Thanh Nhàn

    Trưởng phòng Giấy phép & Thủ tục

    Sở hữu trí tuệ & Doanh nghiệp

    9 năm kinh nghiệm

Bài viết liên quan

Trao đổi với luật sư Justix

Gọi hoặc nhắn tin để trao đổi nhanh trong giờ làm việc.

Trụ sở
LK5-52 Khu đô thị mới Tân Tây Đô, Ô Diên, Hà Nội (đặt lịch trước)
Văn phòng
Tòa A Ecolife Tây Hồ, KĐT Starlake, Nghĩa Đô, Hà NộiXem bản đồ
Giờ làm việc
Thứ 2 – Thứ 6: 8:30 – 17:45

Công ty Luật TNHH Justix · Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội. Giấy đăng ký hoạt động số 01022366/TP/ĐKHĐ do Sở Tư pháp Thành phố Hà Nội cấp.

Cần điều chỉnh mẫu theo giao dịch thực tế?

Mô tả ngắn vấn đề của bạn, Justix sẽ liên hệ lại để trao đổi.