Doanh nghiệp có thể đọc các bài đăng công khai để nghiên cứu thị trường, nhưng việc tự động thu thập tên, số điện thoại, đường dẫn hồ sơ và nội dung bình luận của từng cá nhân nhằm lập danh sách bán hàng cần được kiểm tra theo pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trọng tâm là nguồn dữ liệu, mục đích công khai ban đầu, căn cứ thu thập và cách doanh nghiệp dự định liên hệ với những người trong danh sách.
Cần xem thêm điều khoản của từng nền tảng mạng xã hội. Một bài đăng đang hiển thị công khai chưa đủ để xác định doanh nghiệp được sao chép và sử dụng mọi thông tin trong bài đó cho chiến dịch tiếp thị riêng.
Những hoạt động thu thập nào đang được doanh nghiệp thực hiện?
Trong thực tế, bộ phận marketing có thể nói chung rằng họ “quét dữ liệu”, nhưng công việc có thể rất khác nhau. Có đội chỉ thống kê chủ đề được thảo luận công khai; có đội ghi lại từng đường dẫn hồ sơ, số điện thoại và nội dung bình luận; có đơn vị mua sẵn danh sách khách hàng được thu thập từ các nhóm và tài khoản mạng xã hội.
Hoạt động
Thông tin xử lý
Điểm cần kiểm tra
Thống kê số lượt đề cập một chủ đề theo tuần
Số liệu tổng hợp về chủ đề, không kèm thông tin nhận diện
Xác định dữ liệu đầu vào có chứa thông tin cá nhân và cách loại bỏ thông tin nhận diện
Lưu bình luận để phân loại nhu cầu
Nội dung bình luận, tài khoản, thời gian, nhóm thảo luận
Căn cứ thu thập, mục đích phân tích, thời gian lưu bản gốc
Xuất danh sách tài khoản để nhân viên nhắn tin
Tên tài khoản, đường dẫn hồ sơ, dấu hiệu quan tâm
Căn cứ sử dụng dữ liệu để tiếp cận trực tiếp, nội dung thông báo và điều khoản nền tảng
Thu số điện thoại, email từ bài đăng
Thông tin liên hệ của cá nhân
Người đăng công khai với mục đích nào; doanh nghiệp dự định gọi, gửi quảng cáo theo điều kiện gì
Mua danh sách do bên thứ ba khai thác
Tệp thông tin định danh và liên hệ
Nguồn hợp pháp, căn cứ chuyển giao, nguy cơ mua bán dữ liệu bị cấm
Đây là cách phân loại để đánh giá trước khi triển khai. Kết quả pháp lý còn phụ thuộc loại thông tin, chủ thể, phương thức thu thập, hệ thống lưu và điều khoản dịch vụ áp dụng.
Thông tin công khai trên mạng xã hội được sử dụng trong phạm vi nào?
Điều 16 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 quy định việc công khai dữ liệu cá nhân có mục đích cụ thể; phạm vi, loại dữ liệu được công khai phải phù hợp với mục đích đó và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể dữ liệu. Doanh nghiệp khai thác thông tin đã công khai vẫn phải xem xét nguồn và hoạt động sử dụng dự kiến theo quy định có liên quan.
Ví dụ, một cá nhân đăng số điện thoại trong bài tìm người sửa điều hòa cho gia đình. Việc đăng số điện thoại phục vụ tìm thợ sửa chữa tại thời điểm đó không cho thấy người này đã chấp nhận nhận quảng cáo về bảo hiểm, dịch vụ du lịch hoặc khoản vay từ các doanh nghiệp khác. Khi số điện thoại được thu vào một danh sách bán hàng, mục đích và căn cứ xử lý đã thay đổi.
Khoản 1 Điều 11 của Luật yêu cầu có sự đồng ý trước khi thu thập dữ liệu cá nhân, trừ trường hợp pháp luật quy định khác. Điều 19 liệt kê những trường hợp không cần sự đồng ý, và các trường hợp đó phải được đánh giá theo dữ kiện cụ thể. Doanh nghiệp cần xác định căn cứ trước khi thu thập; không nên chờ đến khi có danh sách lớn mới kiểm tra.
Điều kiện khi dùng dữ liệu đã thu để tiếp cận khách hàng
Việc nhân viên đọc một bình luận để hiểu nhu cầu thị trường khác với việc lập danh sách người bình luận rồi gửi tin nhắn bán hàng cho từng tài khoản. Đối với hoạt động quảng cáo, Điều 28 Luật 91/2025/QH15 yêu cầu kiểm tra sự đồng ý của khách hàng trong phạm vi quy định, nội dung, phương thức, hình thức, tần suất giới thiệu sản phẩm và cơ chế từ chối.
Nếu công ty muốn gọi điện, gửi email hoặc SMS quảng cáo, còn phải tuân thủ Nghị định 91/2020/NĐ-CP. Việc một số điện thoại xuất hiện công khai trên trang cá nhân không thay thế điều kiện quảng cáo theo từng kênh.
Đối với thông tin thu được từ dịch vụ mạng xã hội, cần kiểm tra thêm trường hợp dữ liệu về hành vi sử dụng dịch vụ được xem là dữ liệu cá nhân nhạy cảm theo Điều 4 Nghị định 356/2025/NĐ-CP. Phân loại phải căn cứ nội dung dữ liệu và hoạt động xử lý thực tế; không suy ra mọi tên tài khoản hoặc bình luận công khai đều thuộc nhóm nhạy cảm.
Điều khoản nền tảng và quyền truy cập cần kiểm tra riêng
Mỗi nền tảng có điều khoản về cách truy cập, sao chép, sử dụng công cụ tự động, API và hoạt động gửi tin nhắn. Doanh nghiệp phải kiểm tra điều khoản đang áp dụng đối với loại tài khoản và phương thức truy cập thực tế. Việc nền tảng cung cấp một giao diện để người dùng xem thông tin không xác nhận quyền xuất hàng loạt sang CRM.
Đơn vị kỹ thuật cần mô tả rõ dữ liệu nào được thu, công cụ lấy dữ liệu bằng cách nào, có được nền tảng cho phép không, dữ liệu được gửi tới đâu và ai có quyền xuất tệp. Nếu không chứng minh được tính phù hợp với điều khoản và pháp luật, nên dừng phương án thu thập đó trước khi lập danh sách liên hệ.
Điều 29 Luật 91/2025/QH15 quy định trách nhiệm riêng của tổ chức cung cấp nền tảng mạng xã hội, dịch vụ truyền thông trực tuyến. Doanh nghiệp khai thác dữ liệu hoặc quản trị một trang fanpage cần xác định đúng vai trò của mình; không được lấy nghĩa vụ của nhà cung cấp nền tảng làm căn cứ thay cho nghĩa vụ của bên thu thập dữ liệu.
Bảng kiểm tra trước khi khai thác thông tin từ mạng xã hội
Việc cần làm
Câu hỏi phải trả lời
Hướng xử lý nếu chưa rõ
1. Xác định nguồn
Dữ liệu đến từ bài đăng, nhóm công khai, hồ sơ cá nhân, API hay nhà cung cấp bên ngoài?
Lưu mô tả nguồn; chưa thu danh sách cá nhân khi chưa xác định được
2. Kiểm tra loại dữ liệu
Có thông tin nhận diện, số điện thoại, dữ liệu về hành vi, sức khỏe, vị trí hoặc nội dung nhạy cảm?
Giảm phạm vi; chuyển sang thống kê không nhận diện nếu đáp ứng mục tiêu
3. Xác định mục đích
Phân tích chủ đề chung hay sẽ liên hệ quảng cáo với từng cá nhân?
Tách dự án phân tích thị trường và dự án tiếp thị; kiểm tra căn cứ của từng dự án
4. Kiểm tra căn cứ
Đã xác định sự đồng ý hoặc trường hợp pháp luật cho phép xử lý không cần đồng ý?
Chưa triển khai thu thập cho đến khi có căn cứ phù hợp
5. Kiểm tra điều khoản nền tảng
Phương thức truy cập, sao chép và sử dụng công cụ tự động có được phép?
Chọn phương thức hợp lệ khác hoặc không triển khai
6. Kiểm tra bên nhận
Nhân viên, agency, CRM và nhà cung cấp công cụ nào sẽ nhận dữ liệu?
Giới hạn quyền, rà soát hợp đồng và luồng chuyển giao
7. Kiểm tra quảng cáo
Có bằng chứng đủ điều kiện gửi tin, gọi hoặc nhắn tin quảng cáo không?
Loại các liên hệ chưa đủ điều kiện khỏi chiến dịch
8. Lưu và xóa
Khi nào hết mục đích, khách có thể gửi yêu cầu bằng cách nào?
Thiết lập quy tắc lưu, xóa và người phụ trách tiếp nhận
Bảng này là tài liệu kiểm tra nội bộ. Với hệ thống khai thác quy mô lớn hoặc tự động phân loại hành vi, cần đánh giá thêm các yêu cầu có liên quan đến dữ liệu lớn, dữ liệu nhạy cảm và nghĩa vụ đánh giá tác động theo quy định đang áp dụng.
Mua danh sách khách hàng được thu thập từ mạng xã hội
Khoản 6 Điều 7 Luật 91/2025/QH15 cấm mua, bán dữ liệu cá nhân, trừ trường hợp luật quy định khác. Điều 17 quy định những trường hợp chuyển giao dữ liệu cá nhân được phép và nêu rõ chuyển giao trong các trường hợp đó, dù có thu phí hay không, không bị xác định là mua bán dữ liệu cá nhân.
Doanh nghiệp cần yêu cầu nhà cung cấp giải thích nguồn gốc danh sách, căn cứ thu thập, mục đích được cho phép, cơ sở chuyển giao và quyền tiếp cận của người có dữ liệu. Một hợp đồng ghi chung “danh sách khách hàng hợp pháp” không đủ cơ sở để kết luận mỗi người trong tệp đã đồng ý nhận quảng cáo từ doanh nghiệp mua dịch vụ.
Tình huống minh họa: lấy thông tin người bình luận trong nhóm
Tình huống giả định: Công ty B cung cấp phần mềm quản trị khách sạn. Nhân viên marketing thấy nhiều người trong nhóm ngành hỏi về phần mềm. Bộ phận này đề xuất dùng công cụ xuất tên tài khoản, đường dẫn hồ sơ và bình luận của mọi người trong nhóm, sau đó giao đội bán hàng nhắn tin giới thiệu sản phẩm.
Trước khi thực hiện, công ty phải làm rõ quyền khai thác dữ liệu từ nhóm, căn cứ thu thập và sử dụng thông tin từng người, điều khoản nền tảng và điều kiện quảng cáo. Nếu mục tiêu trước mắt là hiểu nhu cầu ngành, có thể xem xét một báo cáo thống kê chủ đề mà không tạo hồ sơ theo từng cá nhân. Nếu muốn người quan tâm chủ động liên hệ, công ty có thể đăng tài liệu hoặc tổ chức sự kiện với biểu mẫu thông báo, lựa chọn phù hợp.
Trường hợp các cá nhân trực tiếp gửi yêu cầu tư vấn qua kênh chính thức, doanh nghiệp quản lý thông tin theo phạm vi yêu cầu và căn cứ xử lý đã xác lập. Việc dùng dữ liệu cho chiến dịch quảng cáo tiếp theo vẫn phải được kiểm tra riêng.
Quy trình nội bộ dành cho doanh nghiệp
Marketing: mô tả chính xác mục tiêu, nguồn và dữ liệu muốn thu; nêu rõ có gửi tin nhắn hoặc quảng cáo hay không.
Pháp chế: xem căn cứ xử lý, Điều 16 và Điều 28 Luật 91/2025/QH15, khả năng phát sinh dữ liệu nhạy cảm và điều khoản nền tảng.
Kỹ thuật: xác định cách thu thập có được phép, giới hạn trường, kiểm soát quyền truy cập và việc sao chép sang CRM.
Phụ trách dữ liệu: lập quy tắc lưu, xóa, xử lý yêu cầu của chủ thể dữ liệu và kiểm tra nhà cung cấp.
Người quản lý chiến dịch: chỉ duyệt phương án khi đã có tài liệu chứng minh căn cứ và điều kiện liên hệ phù hợp.
Justix hỗ trợ đánh giá nguồn dữ liệu marketing
Justix có thể thực hiện rà soát nguồn danh sách, cách thu thập, căn cứ sử dụng và điều khoản với bên cung cấp công cụ hoặc agency trong phạm vi dịch vụ bảo vệ dữ liệu khách hàng, website và marketing. Doanh nghiệp chuẩn bị mô tả nguồn, mẫu dữ liệu đã ẩn thông tin không cần thiết, điều khoản nền tảng, hợp đồng nhà cung cấp và phương thức liên hệ dự kiến. Kết quả rà soát có thể gồm danh sách điểm cần sửa, phương án xử lý dữ liệu và văn bản nghiệp vụ liên quan.
Căn cứ pháp lý
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15: khoản 6 Điều 7; Điều 9, 11, 14, 16, 17, 19, 28 và 29.
Nghị định 356/2025/NĐ-CP: quy định về dữ liệu cá nhân nhạy cảm và việc thu thập, xử lý dữ liệu.
Nghị định 91/2020/NĐ-CP: điều kiện đối với hoạt động quảng cáo qua SMS, email và cuộc gọi.
Câu hỏi thường gặp
Thông tin cá nhân được đăng công khai thì có thể đưa vào CRM không?
Cần xác định mục đích công khai, căn cứ thu thập, hoạt động sử dụng dự kiến và điều khoản nền tảng. Điều 16 Luật 91/2025/QH15 quy định rõ việc công khai có mục đích và phạm vi cụ thể. Việc đưa dữ liệu vào CRM là hoạt động xử lý cần được đánh giá theo mục đích của doanh nghiệp.
Có thể dùng dữ liệu bình luận để thống kê xu hướng thị trường?
Doanh nghiệp có thể xem xét phương án tổng hợp dữ liệu trong phạm vi được phép. Cần đánh giá dữ liệu đầu vào, cách thu và kết quả đầu ra. Nếu báo cáo vẫn chứa đường dẫn hồ sơ, trích dẫn đủ để nhận diện hoặc dữ liệu hành vi của từng người, tiếp tục phải áp dụng quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân tương ứng.
Bên bán danh sách cam kết chịu trách nhiệm thì công ty mua có thể sử dụng ngay?
Công ty nhận dữ liệu vẫn cần kiểm tra nguồn, căn cứ chuyển giao và mục đích sử dụng của chính mình. Hợp đồng với nhà cung cấp giúp phân định trách nhiệm giữa các bên nhưng không tự chứng minh quyền quảng cáo đến từng người trong danh sách.
Bài viết mang tính tham khảo, dựa trên quy định tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ luật sư.
Nguồn: Công ty Luật TNHH Justix – https://justix.vn/bai-viet/quet-du-lieu-mang-xa-hoi-de-tim-khach-hang-rui-ro-phap-ly-nao · Hotline 037 27 17 888
Chia sẻ:
Bình luận
Bình luận được kiểm duyệt trước khi hiển thị. Chỉ câu trả lời có dấu “Justix xác minh” là của Justix — Justix không bao giờ liên hệ qua số điện thoại để lại trong bình luận. Xem cảnh báo mạo danh
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ ý kiến.
Hỏi luật sư về vấn đề này
Câu hỏi được gửi riêng tới luật sư, không hiển thị công khai.
Người lao động vẫn có quyền nhận tiền lương tương ứng với thời gian đã thực hiện công việc trong quá trình thử việc, kể cả trong trường hợp người lao động tự nghỉ hoặc không đạt thử việc.
Pháp luật không yêu cầu người lao động phải làm đủ một năm mới được khám sức khoẻ định kỳ. Bài viết cung cấp thông tin về đối tương, thời gian, chi phí khi tiến hành khám sức khoẻ cho người lao động
Căn cứ vào bản chất quan hệ thực tế để xác định xem thực tập sinh, người học việc có thuộc trường hợp được trả lương và đóng bảo hiểm xã hội như người lao động thông thường. Bài viết cung cấp thông tin về việc khi nào cần xem xét nghĩa vụ đóng BHXH đối với người lao động.