Bỏ qua, tới nội dung chính

Giải quyết tranh chấp kinh doanh & thương mạiKiến thức pháp luật· Cập nhật 17/11/2026· Người viết:

Hai công ty có công nợ hai chiều: khi nào được cấn trừ khoản phải trả?

Hai công ty cùng có khoản phải thu và phải trả có thể bù trừ nghĩa vụ khi đáp ứng Điều 378–379 Bộ luật Dân sự. Hướng dẫn điều kiện, bảng đối chiếu, biên bản và chứng từ thuế năm 2026.

Nguyễn Phúc Mạnh
Tham vấn bởiThạc sĩ Luật Nguyễn Phúc MạnhTrưởng Phòng Pháp chế & Hợp đồngRà soát pháp lý ngày 17/11/2026
Hai công ty có công nợ hai chiều: khi nào được cấn trừ khoản phải trả?

Hai công ty có công nợ hai chiều có thể bù trừ nghĩa vụ thanh toán khi mỗi bên đồng thời là chủ nợ và bên nợ của bên kia, các nghĩa vụ về tài sản cùng loại đều đã đến hạn và không thuộc trường hợp pháp luật cấm bù trừ. Nếu giá trị hai khoản khác nhau, bên còn nợ chỉ phải thanh toán phần chênh lệch. Căn cứ chính là Điều 378 và Điều 379 Bộ luật Dân sự 2015.

Tuy nhiên, “cấn trừ công nợ” không đơn thuần là lấy hai số dư trên sổ kế toán trừ cho nhau. Doanh nghiệp phải kiểm tra đúng pháp nhân, từng khoản nợ, ngày đến hạn, tình trạng tranh chấp và chứng từ ghi nhận. Việc bù trừ hợp lệ về nghĩa vụ dân sự cũng cần phân biệt với điều kiện về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt khi khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT).

1. Cấn trừ công nợ hai chiều là gì? Có khác bù trừ nghĩa vụ không?

Trong hoạt động doanh nghiệp, “cấn trừ công nợ” là cách gọi quen thuộc của việc đối chiếu và khấu trừ các khoản phải thu, phải trả giữa các bên. Thuật ngữ pháp lý tương ứng là bù trừ nghĩa vụ theo Điều 378 Bộ luật Dân sự 2015.

Ví dụ, Công ty A bán linh kiện cho Công ty B và có quyền thu 900 triệu đồng. Trong một hợp đồng khác, B cung cấp dịch vụ vận chuyển cho A và có quyền thu 640 triệu đồng. Nếu hai nghĩa vụ cùng đến hạn, thuộc cùng loại và không có vướng mắc cấm bù trừ, hai khoản có thể được bù trừ trong phạm vi 640 triệu đồng. B còn phải thanh toán cho A 260 triệu đồng.

Cần tách bù trừ nghĩa vụ với ba hoạt động dễ nhầm:

Hoạt độngBản chấtĐiểm cần kiểm tra
Bù trừ công nợ hai chiềuHai bên cùng có nghĩa vụ đối với nhau; nghĩa vụ được chấm dứt trong phạm vi tương ứngĐiều 378–379 Bộ luật Dân sự, căn cứ từng khoản nợ
Giảm giá hoặc chiết khấuĐiều chỉnh số tiền phải trả của một giao dịchThỏa thuận, chứng từ và quy định về hóa đơn
Thanh toán hộ/cấn trừ qua bên thứ baCó thêm chủ thể hoặc quan hệ nghĩa vụ khácCấu trúc giao dịch, chấp thuận của các bên và quy định thuế
Ghi bù trừ trên sổ kế toánXử lý thông tin kế toánChứng từ hợp lệ và chế độ kế toán áp dụng

Việc hai công ty vừa mua vừa bán hàng hóa của nhau không tự động chứng minh mọi số dư trên phần mềm kế toán đều có thể bù trừ. Trước hết phải xác định nghĩa vụ thực tế đã phát sinh và đủ điều kiện.

2. Điều kiện nào để hai công ty được bù trừ khoản phải trả?

Khoản 1 Điều 378 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về trường hợp các bên có nghĩa vụ đối ứng về tài sản cùng loại và cùng đến hạn. Khoản 2 quy định việc thanh toán phần chênh lệch nếu giá trị không tương đương; khoản 3 cho phép bù trừ vật được định giá thành tiền với nghĩa vụ trả tiền.

Đối với công nợ thương mại giữa hai doanh nghiệp, cần kiểm tra ít nhất bốn nhóm điều kiện:

Hai nghĩa vụ phải thực sự tồn tại giữa cùng hai chủ thể

Công ty A phải có quyền yêu cầu Công ty B trả một khoản; đồng thời B phải có quyền yêu cầu chính A trả khoản khác. Nếu một khoản do công ty mẹ phải trả còn khoản kia thuộc công ty con, chỉ có quan hệ trong cùng tập đoàn không đủ để áp dụng cơ chế bù trừ hai chiều theo Điều 378.

Trường hợp phát sinh ba chủ thể, doanh nghiệp phải xem xét thỏa thuận ba bên hoặc cơ chế pháp lý khác tương ứng; không được tự hoán đổi chủ thể trả nợ trên chứng từ nội bộ.

Nghĩa vụ phải thuộc loại tài sản có thể bù trừ

Hai nghĩa vụ thanh toán bằng tiền thường đáp ứng điều kiện về tài sản cùng loại. Nếu một bên nợ tiền, bên kia phải giao vật hoặc thực hiện công việc, cần kiểm tra khoản 3 Điều 378 và việc xác định giá trị cụ thể. Không thể tự đặt một giá trị tùy ý cho hàng hóa hoặc dịch vụ đang có bất đồng.

Với khoản tiền bằng các đồng tiền khác nhau, doanh nghiệp cần kiểm tra thỏa thuận về đồng tiền thanh toán, tỷ giá quy đổi và quy định quản lý ngoại hối khi có liên quan.

Cả hai nghĩa vụ phải đến hạn

Đây là điều kiện hay bị bỏ sót. Nếu A có khoản phải thu B đã quá hạn, nhưng khoản A phải trả cho B chưa tới ngày thanh toán, không thể chỉ dựa vào Điều 378 để đơn phương coi cả hai đã được bù trừ ngay.

Các bên có thể thương lượng một phương án thanh toán khác, bao gồm điều chỉnh thời hạn hoặc thỏa thuận cấn trừ, nếu phù hợp với hợp đồng và pháp luật. Khi đó phải xác định rõ đây là thỏa thuận mới, không phải kết luận rằng điều kiện bù trừ theo luật đương nhiên đã có.

Khoản đem bù trừ không thuộc trường hợp bị cấm

Điều 379 Bộ luật Dân sự 2015 loại trừ, trong đó có nghĩa vụ đang có tranh chấp. Vì vậy, khoản tiền mà một bên mới đơn phương yêu cầu bồi thường, phạt vi phạm hoặc giảm giá nhưng bên kia đang phản đối không nên được tự động khấu trừ khỏi khoản công nợ đã được xác nhận.

Doanh nghiệp có thể tách phần nghĩa vụ không tranh chấp để xử lý trước, đồng thời thương lượng hoặc giải quyết riêng phần đang bất đồng.

3. Những trường hợp không nên tự ý cấn trừ công nợ

Không phải mọi lý do đưa ra một khoản “bên kia còn nợ tôi” đều đủ để giữ lại tiền đang đến hạn. Các tình huống sau cần được đánh giá riêng:

  • Khoản yêu cầu chưa được xác định: Bên mua cho rằng hàng lỗi và tự ước tính mức bồi thường, trong khi bên bán không thừa nhận nguyên nhân, thiệt hại hoặc con số đó.
  • Một khoản chưa đến hạn: Đối tác đang phải thanh toán tiền hàng tháng này nhưng khoản phí dịch vụ của họ chỉ đến hạn vào tháng sau.
  • Chủ thể không trùng nhau: Công nợ phải thu thuộc Công ty A, còn khoản phải trả lại thuộc chi nhánh hạch toán phụ thuộc hoặc một pháp nhân khác; cần xác định tư cách chủ thể theo hồ sơ cụ thể.
  • Có ba bên: A nợ B, B nợ C, C nợ A. Đây không phải cấu trúc hai nghĩa vụ đối ứng đơn giản của Điều 378.
  • Số dư kế toán chưa đối chiếu: Hai bên ghi nhận các kỳ, hóa đơn, hàng trả lại hoặc tạm ứng khác nhau; một bút toán nội bộ chưa chứng minh nghĩa vụ của đối phương chấm dứt.

Nếu các bên đồng ý một cơ chế bù trừ trên cơ sở thỏa thuận, cần mô tả chính xác khoản nào được tất toán, khoản nào còn tranh chấp và hiệu lực của thỏa thuận đối với những yêu cầu khác. Không nên đưa vào biên bản một câu chung chung như “hai bên không còn nghĩa vụ gì” khi vẫn có khoản lãi, bảo hành hoặc khiếu nại chưa xử lý.

4. Ví dụ tính công nợ hai chiều và số tiền phải thanh toán sau bù trừ

Ví dụ giả định: Công ty A giao vật tư cho Công ty B theo hai hóa đơn, tổng khoản B phải trả là 900 triệu đồng. B cung cấp dịch vụ logistics cho A với khoản A phải trả là 640 triệu đồng. Giả định cả hai khoản đều đã đến hạn, không có tranh chấp, và không có quy định đặc thù ngăn việc bù trừ.

Khoản công nợBên có nghĩa vụ trảSố tiền
Tiền vật tư đã giaoB trả A900.000.000 đồng
Phí logistics đã hoàn thànhA trả B640.000.000 đồng
Giá trị được bù trừHai bên640.000.000 đồng
Số tiền sau bù trừB còn trả A260.000.000 đồng

Bản chất của phép tính không phải là “xóa” hai hóa đơn. Các giao dịch gốc, nghĩa vụ kê khai và chứng từ tương ứng vẫn phải được xử lý theo pháp luật kế toán, thuế; biên bản bù trừ ghi nhận phần nghĩa vụ thanh toán đã được thực hiện bằng phương thức bù trừ.

Nếu chỉ một phần công nợ đã đến hạn?

Giả sử khoản A phải trả B là 640 triệu đồng, nhưng mới có 400 triệu đồng đến hạn, còn 240 triệu đồng đến hạn sau. Nếu chưa có thỏa thuận điều chỉnh, không thể tự động bù trừ 640 triệu đồng chỉ vì hai bên đang có số dư công nợ đối ứng.

Doanh nghiệp nên lập bảng theo từng khoản và từng ngày đến hạn, ghi riêng phần đủ điều kiện bù trừ và phần chưa đủ điều kiện; sau đó đề xuất thỏa thuận nếu muốn xử lý cả khoản chưa đến hạn. Trong tranh chấp, cách đối chiếu này giúp tránh nhầm giữa số dư cuối kỳ và nghĩa vụ thực sự được bù trừ tại một thời điểm cụ thể.

5. Cần chuẩn bị chứng cứ gì trước khi cấn trừ công nợ?

Mục tiêu là xác định nguồn phát sinh, số tiền, thời điểm đến hạn và tình trạng thực hiện của hai nghĩa vụ. Bộ hồ sơ nên gồm:

Nhóm tài liệuCần kiểm tra
Hợp đồng, phụ lục, đơn đặt hàngĐúng công ty giao kết, đối tượng, giá, điều khoản thanh toán và điều khoản bù trừ nếu có
Giao nhận, nghiệm thuNghĩa vụ đã phát sinh hay còn phụ thuộc điều kiện nghiệm thu hoặc chứng từ khác
Hóa đơn, bảng kêGiá trị ghi nhận, số hóa đơn, thời điểm, hàng trả lại và điều chỉnh; hóa đơn không thay thế toàn bộ chứng cứ thanh toán
Sao kê và đối chiếuCác khoản đã trả, tạm ứng, giảm trừ, xác nhận nợ giữa các bên
Trao đổi về bất đồngNội dung và phạm vi khoản đang bị tranh chấp, thư khiếu nại hoặc phản hồi
Thẩm quyền kýĐại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền hợp lệ của mỗi công ty

Nếu hai bên có nhiều hợp đồng, nên gắn mỗi khoản bù trừ với số hợp đồng, hóa đơn, ngày đến hạn và số dư sau thanh toán. Một biên bản chỉ ghi “cấn trừ 500 triệu đồng” nhưng không chỉ rõ nguồn nợ có thể gây tranh cãi khi kiểm toán, quyết toán thuế hoặc khởi kiện sau này.

6. Quy trình cấn trừ công nợ hai chiều giữa hai công ty

Bước 1. Xác định hai pháp nhân và hai chiều nghĩa vụ

Kiểm tra tên, mã số doanh nghiệp và người đại diện của mỗi bên. Không sử dụng chung công nợ của các công ty trong cùng nhóm nếu chưa có căn cứ pháp lý riêng.

Bước 2. Lập bảng đối chiếu theo khoản phải thu và khoản phải trả

Phân loại nợ gốc, khoản đã thanh toán, chiết khấu, lãi hoặc khoản đang tranh chấp. Ghi ngày đến hạn thay vì chỉ ghi ngày hóa đơn. Nếu có nhiều loại tiền, làm rõ cách tính giá trị tương ứng.

Bước 3. Kiểm tra điều kiện bù trừ

Đối chiếu từng khoản với Điều 378–379 Bộ luật Dân sự. Nếu khoản chưa đến hạn, đang tranh chấp hoặc liên quan bên thứ ba, phải xác định hướng xử lý riêng trước khi ký.

Bước 4. Lập và xác nhận biên bản

Biên bản nên thể hiện khoản nợ gốc từng chiều, số tiền được bù trừ, thời điểm các bên ghi nhận việc bù trừ, số dư sau bù trừ và nghĩa vụ thanh toán chênh lệch. Kiểm tra thẩm quyền của người ký; nếu ký điện tử, cần lưu hồ sơ chứng minh tính xác thực theo pháp luật giao dịch điện tử.

Bước 5. Hạch toán, theo dõi và thu phần chênh lệch

Bộ phận kế toán cần xử lý việc ghi sổ theo chế độ kế toán đang áp dụng, đồng thời kiểm tra điều kiện về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt phục vụ khấu trừ thuế GTGT (nếu thuộc trường hợp áp dụng). Nếu bên còn nợ không trả phần chênh lệch, hồ sơ biên bản và bảng đối chiếu sẽ là căn cứ quan trọng cho bước đòi nợ tiếp theo.

7. Biên bản cấn trừ công nợ nên ghi những gì?

Bộ luật Dân sự không có một mẫu biên bản bù trừ duy nhất áp dụng cho mọi doanh nghiệp. Tuy nhiên, để tránh tranh chấp và phục vụ công tác kế toán, một biên bản thực tế nên xác định rõ:

  1. Tên, thông tin pháp lý và đại diện của hai công ty.
  2. Danh mục khoản phải thu, khoản phải trả và tài liệu làm căn cứ.
  3. Khoản tiền nào đã đến hạn và được hai bên xác nhận không còn tranh chấp.
  4. Số tiền bù trừ, đồng tiền thanh toán và ngày ghi nhận hiệu lực.
  5. Số dư sau bù trừ, bên phải trả chênh lệch và hạn trả.
  6. Cách xử lý khoản khác chưa được bù trừ, lãi hoặc khiếu nại còn tồn tại.
  7. Tài liệu đính kèm, trách nhiệm cung cấp chứng từ cho kế toán và thuế.

Mẫu nội dung điều khoản bù trừ công nợ hai chiều

Ví dụ soạn thảo dưới đây mang tính tham khảo; cần thay đổi theo hợp đồng, đối tượng và hồ sơ thực tế.

Điều 1 – Xác nhận công nợ: Đến ngày [ngày/tháng/năm], Công ty A có quyền yêu cầu Công ty B thanh toán [số tiền] theo [hợp đồng, chứng từ liệt kê tại Phụ lục 01]; đồng thời Công ty B có quyền yêu cầu Công ty A thanh toán [số tiền] theo [hợp đồng, chứng từ liệt kê tại Phụ lục 02]. Các bên xác nhận [phạm vi] nghĩa vụ này đã đến hạn và không có tranh chấp tại thời điểm ký.

Điều 2 – Bù trừ nghĩa vụ: Các bên thống nhất ghi nhận bù trừ [số tiền] giữa hai nghĩa vụ tại Điều 1, có hiệu lực từ [ngày] theo căn cứ và thỏa thuận áp dụng. Trong phạm vi giá trị bù trừ, nghĩa vụ thanh toán tương ứng được xác nhận đã chấm dứt.

Điều 3 – Phần chênh lệch: Sau bù trừ, [Công ty A/Công ty B] còn phải thanh toán [số tiền] cho bên kia trước ngày [ngày], theo [phương thức]. Lãi chậm trả đối với khoản còn lại, nếu có, được xác định theo [thỏa thuận và quy định áp dụng].

Điều 4 – Nghĩa vụ khác: Các khoản không liệt kê trong phụ lục hoặc đang có tranh chấp không mặc nhiên được bù trừ hay từ bỏ. Mọi sửa đổi phải được lập và xác nhận hợp lệ. Hai bên phối hợp cung cấp chứng từ phục vụ việc ghi sổ và kê khai thuế theo quy định.

Lưu ý rằng mẫu trên là thỏa thuận xác nhận, không nên sử dụng để hợp thức hóa khoản nghĩa vụ không có thật hoặc chứng từ được lập hồi tố sai bản chất. Nếu hai bên đã có điều khoản bù trừ trong hợp đồng, biên bản phải nhất quán với điều khoản đó.

8. Bù trừ công nợ có được coi là thanh toán không dùng tiền mặt để khấu trừ thuế GTGT?

Có thể, nhưng phải đáp ứng điều kiện của pháp luật thuế, không chỉ điều kiện dân sự về bù trừ. Điểm a khoản 2 Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP (được đối chiếu cùng các văn bản sửa đổi, hợp nhất áp dụng năm 2026) đề cập trường hợp hàng hóa, dịch vụ mua vào được thanh toán bằng cách bù trừ với giá trị hàng hóa, dịch vụ bán ra hoặc vay mượn hàng.

Đối với cơ chế này, khi doanh nghiệp muốn sử dụng chứng từ để đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt phục vụ khấu trừ GTGT đầu vào, cần chú ý phương thức bù trừ được quy định cụ thể trong hợp đồng và có biên bản đối chiếu số liệu, xác nhận bù trừ giữa hai bên. Trường hợp cấn trừ qua bên thứ ba có yêu cầu riêng về chứng từ ba bên và tùy cấu trúc còn phải đáp ứng các điều kiện bổ sung.

Điều 26 cũng quy định điều kiện chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế GTGT, trong các trường hợp thuộc phạm vi quy định. Không nên dùng biên bản bù trừ lập sau giao dịch để mặc nhiên kết luận mọi điều kiện khấu trừ đã được đáp ứng.

Ví dụ: Hai bên có công nợ đối ứng hợp lệ theo Điều 378 Bộ luật Dân sự nhưng hợp đồng mua bán không quy định phương thức bù trừ. Việc bù trừ có thể cần được đánh giá về hiệu lực dân sự riêng; hồ sơ khấu trừ GTGT đầu vào lại phải đối chiếu Điều 26 và các quy định thuế liên quan. Hai kết luận này không đồng nhất.

Doanh nghiệp nên để bộ phận kế toán/thuế kiểm tra trước khi ký biên bản, nhất là khi khoản tiền lớn, có hàng trả lại, xuất hóa đơn điều chỉnh hoặc cấn trừ qua ba bên.

9. Hạch toán và kiểm soát sổ công nợ năm 2026 cần lưu ý gì?

Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày đó, theo quy định chuyển tiếp. Doanh nghiệp cần theo dõi chi tiết các khoản phải thu, phải trả theo đối tượng và từng lần thanh toán; việc ghi nhận bù trừ cần có căn cứ rõ ràng.

Về quản trị công nợ, nên lập bảng đối chiếu tối thiểu gồm: số dư trước bù trừ → số đã bù trừ → số dư còn lại, đồng thời gắn với mỗi hợp đồng và chứng từ. Kế toán không nên ghi số tiền đã bù trừ thành “chuyển khoản ngân hàng” nếu thực tế không phát sinh giao dịch chuyển tiền tương ứng.

Một biên bản bù trừ không thay thế việc lập và lưu trữ hóa đơn, chứng từ giao nhận, nghiệm thu, hay nghĩa vụ kê khai thuế của từng giao dịch gốc. Kỹ thuật hạch toán cụ thể phải căn cứ vào hệ thống tài khoản, loại doanh nghiệp và niên độ kế toán áp dụng, không có một bút toán duy nhất đúng cho mọi trường hợp.

10. Đối tác tự ý khấu trừ tiền đang phải trả: doanh nghiệp nên phản hồi thế nào?

Nếu Công ty B thông báo “chúng tôi cấn trừ khoản bồi thường 200 triệu đồng, nên chỉ trả 100 triệu đồng”, Công ty A không nên chỉ phản đối chung chung. Cần yêu cầu B xác định:

  • Khoản 200 triệu đồng phát sinh từ hợp đồng, điều khoản nào; tài liệu nào chứng minh vi phạm và số tiền yêu cầu?
  • A có thừa nhận khoản nghĩa vụ đó không, hay đang có tranh chấp về căn cứ và giá trị?
  • Khoản yêu cầu đã đến hạn chưa và có đủ điều kiện bù trừ theo Điều 378–379 hay không?
  • Các bên đã từng có thỏa thuận hợp lệ về khấu trừ hoặc xử lý yêu cầu bồi thường trong thanh toán hay chưa?

Nếu khoản khấu trừ đang tranh chấp, A có thể yêu cầu B thanh toán phần tiền đã đến hạn mà không có căn cứ giữ lại, đồng thời xử lý riêng tranh chấp về khoản bồi thường. Đối với nghĩa vụ chậm trả, có thể xem xét lãi theo thỏa thuận và Điều 306 Luật Thương mại 2005 nếu đủ điều kiện áp dụng.

Khi đưa yêu cầu tại Tòa án hoặc trọng tài, doanh nghiệp cần trình bày rõ khoản nợ gốc, phần đã thanh toán, phần bù trừ được thừa nhận và phần bù trừ đang bị phản đối. Nếu vụ việc đã có thỏa thuận trọng tài hợp lệ, phải kiểm tra thẩm quyền và nội dung yêu cầu phản tố khi có yêu cầu đối ứng; không mặc nhiên coi mọi khoản khấu trừ do bên nợ nêu ra là đã có hiệu lực.

11. Vụ tranh chấp VIAC cho thấy việc bù trừ được đánh giá ra sao?

Bài bình luận tình huống #030 – “Bù trừ nghĩa vụ giữa các bên”, công bố trên website Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) ngày 26/12/2023, đề cập một tranh chấp mua bán cát giữa cá nhân Việt Nam và công ty Singapore. Hội đồng Trọng tài xác định một bên có nghĩa vụ thanh toán tổng gốc và lãi 184.803,95 USD, đồng thời bên còn lại phải hoàn trả 100.778,69 USD.

Theo nội dung VIAC công khai, các nghĩa vụ được bù trừ và bên còn nghĩa vụ lớn hơn phải trả 84.025,26 USD tiền chênh lệch. Ví dụ này cho thấy: khi đã xác định được nghĩa vụ đối ứng đủ điều kiện, cơ quan giải quyết tranh chấp có thể xem xét bù trừ thay vì buộc hai bên thực hiện hai lần chuyển tiền độc lập.

Đây là tình huống trọng tài được công bố và bình luận, không phải hồ sơ khách hàng hay vụ việc do Justix thực hiện. Tình huống cũng không đồng nhất với mọi hợp đồng giữa hai công ty: cơ cấu chủ thể và các khoản yêu cầu trong vụ việc cụ thể phải được kiểm tra riêng. Xem nguồn VIAC về bù trừ nghĩa vụ.

12. Khi nào doanh nghiệp có thể tự cấn trừ và khi nào cần luật sư?

Hai công ty có thể chủ động đối chiếu và lập biên bản khi cả hai khoản nợ rõ ràng, đúng chủ thể, cùng đến hạn, không tranh chấp và bộ phận kế toán đã xác định phương thức ghi nhận phù hợp.

Nên có luật sư tham gia nếu một bên phủ nhận khoản phải trả, có yêu cầu phạt/bồi thường chưa được xác định, xuất hiện ba chủ thể, khác đồng tiền thanh toán hoặc đã có tranh chấp tại trọng tài, Tòa án. Cần rà soát trước cả trường hợp một bên đề nghị ký biên bản với câu chữ xóa bỏ mọi quyền khiếu nại trong tương lai.

Đối với các tình huống này, Công ty Luật TNHH Justix có thể rà soát hợp đồng và bảng đối chiếu, phân loại khoản đủ điều kiện bù trừ, đánh giá khoản đang tranh chấp và hỗ trợ soạn văn bản xác nhận hoặc phương án thương lượng. Tùy phạm vi đã thỏa thuận, kết quả bàn giao có thể là báo cáo đánh giá nghĩa vụ, bảng công nợ sau bù trừ, dự thảo biên bản và danh mục chứng cứ cần hoàn thiện.

Trước khi ký, doanh nghiệp nên xác nhận ba điều quyết định: hai nghĩa vụ có đúng là của cùng hai pháp nhân và cùng đến hạn; có khoản nào đang tranh chấp không; phần chênh lệch và chứng từ thuế, kế toán sẽ được xử lý thế nào. Kiểm tra đúng từ đầu giúp tránh biến việc cấn trừ nhằm đơn giản hóa thanh toán thành một tranh chấp công nợ mới.

Căn cứ pháp lý

  • Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13: Điều 372 khoản 5, Điều 378 và 379 về bù trừ và các trường hợp không được bù trừ nghĩa vụ; Điều 375, 385 về thỏa thuận.
  • Luật Thương mại số 36/2005/QH11: Điều 306 về lãi chậm thanh toán khi đủ điều kiện áp dụng; kiểm tra loại quan hệ thương mại cụ thể.
  • Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 và các sửa đổi; Nghị định 181/2025/NĐ-CP, nhất là Điều 26 khoản 2 điểm a, đối chiếu Nghị định 359/2025/NĐ-CP, Nghị định 144/2026/NĐ-CP và VBHN 18/VBHN-BTC năm 2026.
  • Thông tư 99/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính: chế độ kế toán doanh nghiệp; khoản 1 Điều 31 về hiệu lực từ 01/01/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau thời điểm này.
  • Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 và văn bản sửa đổi đang có hiệu lực: kiểm tra tư cách pháp nhân, người đại diện và thẩm quyền ký xác nhận bù trừ.

Bài viết mang tính tham khảo, dựa trên quy định tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ luật sư.